Bash bet>>Iqtisad
Obamaning amérikining kelgüsi heqqidiki nutuqi
Tehrir:Méhrigül xudaberdi     Menbesi:Shinjang géziti     Yollan'ghan waqit: 2015-01-04

 

 

esli nutuq témisi: kelgüsini yaritishta, amérika choqum dunya maarip riqabitide ghelibe qilishi kérek

(bu nutuqni obama 2011-yili 2-ayning 19-küni origon ishtati xillsboroda heptilik radiyo pirogrammisida sözligen)

toxniyaz ismail nidaiy terjimisi

hazir men orégan ishtati portland shehirining sirtida köpchilikke nutuq sözlimekchimen. Men bu yerde sifirliq dewrining bashlamchisi "intél" shirkitini ékiskursiye qildim. Men emdila mikro bir terep qilghuch qorashturush liniyesi ékskursiye qildim, bu liniyede yasalghan bir terep qilghuchlarni üstel kompyutéridin eqliy téléfonghiche her xil üskünilerge ishletkili bolidighan bolup, yuqiri téxnika xizmetchiliri meshghulat élip baridiken. Emma bu xizmetchiler peqetla yuqiri téxnika bilen kompyutér öziki yasaydiken. Ular bizge amérikining kelgüsini qandaq yaritish kéreklikini körsitip bermekchi.

nechche on yildin buyan, "intél" shirkiti yéngi téxnikilarni échish jehette dunyada bashlamchi bolup keldi. Emma yer shari riqabitining künsayin keskinlishishige egiship, intél shirkiti amérikining dölet ichige meblegh salidighan, zawut quridighan hemde amérikiliq emgek küchlirini yallap ishlitidighan boldi. "intél" shirkitining mutleq köp mehsulatlirini amérikiliq ishchilar ishlepchiqarghan. Orégan ishtatida kesip achqanliqi, arizona ishtatida yéngi zawut qurghanliqi sewebidin, "intél" shirkiti bu yil yene 4000 neper yéngi xadim qobul qilishni pilanlighan.

"intél"dek bundaq shirket bizning riqabet küchimizni, jümlidin amérikining peqet chet ellerning mehsulatlirini sétiwalidighan dölet emeslikini, bizningmu özimizning mehsulat ishlepchiqiralaydighanliqimizni hemde dunya miqiyasida satalaydighanliqimizni ispatlap berdi. Bu riqabette utup chiqishimiz dölitimizdiki xususiy karxanilarning yéngiliq yaritish iqtidarigha baghliq, lékin bu iqtidar méning bügünki ziyaritimde namayan boldi. Emma, bizning ghelibe qilish yaki meghlub bolushimiz amérikini dunyadiki soda qilishqa eng mas kélidighan dölet qilip qurup chiqish-chiqalmasliqimizgha baghliq.

kelgüsidiki on yilda, barliq yéngi ishqa orunlashturush orunlirining teng yérimi toluq ottura mekteptin yuqiri oqush tarixini telep qilidu, nurghunliri pishqan matématika we fizika qabiliyitini telep qilidu. Emma, bügünki amérika matématika, fizika we oqush pütküzüsh nisbiti qatarliq jehetlerde arqida qalghili xéli boldi. Shu wejidin intéldek bundaq shirketler éhtiyajliq qabiliyetlerni hazirlighan amérikiliq ishchilarni yallash üchün tirishmaqta.

eger biz ishqa orunlishish pursitini qolgha keltürüsh we yéngi kesiplerning yer shari riqabitide ghelibe qilimiz deydikenmiz, biz choqum yer shari maarip riqabitide ghelibe qilishimiz kérek. Amérika dunyadiki telim-terbiyesi etrapliq, maharette eng yaxshi emgek küchlirige ige bolushi kérek. Shundila biz amérikining yene bir "intél"ni, yene bir "gugél"ni, yene bir "mikrosoft"ni tewellut qildurup, zor miqdardiki amérikiliq ishchilarning yallanma ishchi bolushigha kapaletlik qilalaymiz.

 

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene