Bash bet>>Iqtisad>>Istémal
Tarixtiki qurghaqchiliq keltürüp chiqarghan ashliqning bahasi ösüp kétish hadisisi
Tehrir:Zöhre muxter     Menbesi:Nur tori     Yollan'ghan waqit: 2014-08-20

hawa kilimatining binormal bolishi menggü yéza igilik mehsulatliri üchün bir apettin ibaret, qurghaqchiliq peyda qilghan ashliqning kémiyip kétishi her xil tebiy apetler ichide birinchi orunda turidu. Éghir bolghan qurghaqchiliq, ashliq mehsulatigha biwaste tesir körsitipla qalmay, yene bahaning ösüp kétishini keltürüp chiqiridu, ashliq sodisini cheklesh éghir bolghan ashliq bixeterliki mesilisini keltürüp chiqiridu. Sélishturup körsek, dölimitizde ashliq saqlash tüzümi yolgha qoyulghanliqtin, dölitimizning ashliq bahasining apet sewebidin ösüp kitish derijisi xelqara bazardikidin köp töwen turidu.

 






 

pütün dunyadiki ashliq bahasining apet sewebidin ösüp kitishi

2006-yili awistiraliye, amérika qatarliq köpligen rayonlarda yuqiri témpiratura qurghaqchiliqi sewebidin bughdayning mehsulat miqdari éghir derijide azlap ketken, xelqara danliq ziraet kéngishi 2007-yili 6-ayghiche bolghan bazar mezgilide, pütün dunyadiki bughday mehsulatining ishlepchiqirish miqdari mölcherde 593 miliyon tonna bolup, aldinqi yildikidin 4% azlap ketken, xelqara bughday bahasi 384.9 sénit \\ xanid tin 502.4 sénit\xanidqa ösüp kétip, on yildin buyanqi eng yuqiri yéngi nuqta rikorti yaratqan.

bir xanid texminen 36.3677 kilogiramgha teng, bir dollar yüz sénitqa teng.
 




 

2007-yili yene hawa kilimati yaxshi bolmasliqtin, asasliq bughday mehsulati ékisport qilghuchi döletlerning bughday ishlepchiqirish miqdari üzlüksiz ongushsizliqqa uchirashni keltürüp chiqarghan, xelqara bazarda bughday éhtiyaji éship kétip, xelqara bazardiki bughdayning bahasi üzlükszi köp qétim yéngi rikot yaratqan. Bughday bahasi 4- aydiki deslepki 444.9 sinét\\ xanidtin üzlüksiz alte ay ösüp, 9-ayning axiri 892.4 sinét\\ xanidqa chiqqan hemde 10- ayning 1-küni yene dawamliq ösüp tarixtiki eng yuqiri nuqtigha chiqqan, 12- ayda téximu ösüp 958.5 sénit\\ xanidqa chiqqan.





 

2012-yili yazda, amérika 56 yildin buyanqi eng éghir bolghan yuqiri témpiratura qurghaqchiliqigha uchirighan, qonaq, purchaq éghir ziyangha uchirighan, rosiye, ukraina qatarliq asasliq bughday ishlepchiqarghuchi rayonlarda qurghaq hawa kilimatining tesiride mehsulat miqdari kémiyip kétip, chikago xelqara bazirida purchaq we qonaqning bahasi yéngi yuqiri rikort yaratqan, bughdayning bahasi 40% ösüp ketken. Bu baha ösüshning türkiside, pütün yer sharida ashliqning bahasi 2012-yili 7-ayda 10% ösüp ketken, qonaq we bughdayning bahasi 25% ösken, sériq purchaqning bahasi 17% ösken.





 

dölitimizdiki ashliq bahasining apet sewebidin ösüp kétishi

1999-yili qishtiki qurghaqchiliq, 2000-yildiki etiyaz we yaz pesilidiki xuangxi, changjiyang deryasidiki lay latqa we yamghuzning az yéghishi sewebidin yazliq bughdayning ishlepchiqirish miqdari éghir ziyangha uchirighan. Pütün memlikettiki qurghaqchiliqqa uchirash kölimi 608 miliyon 110 ming mogha yétip, apet kölimi 401 miliyon 750 ming mo bolghan, qurghaqchiliq sewebidin 119 miliyadr 920 miliyon jing ashliq miqdari azlap ketken. Éghir qurghaqchiliq sewebidin qonaqning mehsulat miqdari 105 miliyon tonna azlap ketken, 12 ayda qonaqning bahasi 42.45 yüen \\ 50 kilogram bolghan bolup, 6- aydikige qarighanda 4.1% ösken.



 

2007-yili dölitimizdiki 22 ölkide oxshash bolmighan derijide qurghaqchiliq yüz bérip, 599 miliyon mo déhqanchiliq mehsulati qurghaqchiliqning tesirige uchirighan, buning ichide 52 miliyon 390 ming mo ékinzarliqtiki déhqanchiliq mehsulati yighiwélinghan, qurghaqchiliq sewebidin 37 miliyard 360 miliyon kilogram ashliq ziyangha uchirighan. Dölet ashliq idarisining sitatistikisigha asaslanghanda, 2007-yilning axiri, junggoning bughday bahasi oxshash mezgildikidin 1.3% ösken, burun pishidighan shalning bahasi oxshash mezgildikidin 7.6% ösken, ottura mezgillik shalning bahasi 7.8% ösken, kéyinki mezgillik shalning bahasi 9.2% ösken, qonaqning bahasi oxshash mezgildikidin 12.7% ösken bolup, xelqara bazardiki bahaning éshishidin köp töwen bolghan.




 

2008-yili qish kirgendin buyan, dölitimizdiki 15 ölkide qurghaqchiliq yüz bergen, sekkiz ölkidiki qishliq bughday rayoni qurghaqchiliqning tesirige uchirighan. 2009-yili 2-ayning 7-künigiche, pütün memlikettiki qurghachliqining tesirige uchirighan déhqanchiliq ziraitining kölimi 163 miliyon mogha yetken. Qurghaqchiliqning tesiri sewebidin, qishqighina üch kün ichide bughdayning bahasi 5.45% ösüp ketken.

2009-yili we 2010-yili baharda, junggoning shimalidiki qishliq bughday rayoni we gherbiy jenubiy rayonlarda tarixta az körülidighan qurghaqchiliq apiti yüz bergen. Dölet mudapie bash ishxanisining sitatistikisigha asaslanghanda, 2010-yili 3-ayning 23-künigiche, pütün memlikettiki qurghaqchiliqning tesirige uchirighan térilghu kölimi 114 miliyon mogha yetken, shalning bahasi 2008- yildikige sélishturghanda 10% tin 20% kiche ösüp ketken.

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene