Bash bet>>Qanun tori
Ayallar aile zorawanliqigha uchrighanda hoquq-menpeetini qandaq qoghdishi kérek?
Tehrir:Méhrigül     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2019-03-12

 

 

aptor: shinjang rawan adwukatliq ornidin arzugül abduraxman

dölitimizde hazirgha qeder aile zorawanliq ehwalliri mewjut bolup, aptonum rayonimizda, bolupmu chet yéza rayonliri hem iqtisadi bir qeder arqida qalghan rayonlarda féodalizimliq idiye hem "erler üstünlük mesliki" idiysning tesiri bilen ayallarning aile zorawanliqigha uchrash ehwalliri köp uchraydighan aile ziddiyetlirning biri bolup kéliwatidu. Aile zorawanliqi er-ayal ottursidiki toylishish munasiwitining buzulushini keltürüp chiqiridu, perzentilerning saghlam, etrapliq ösüp yétilishge biwaste tesir köristidu, bu öz nöwitide yene bir türlük jiddi hel qilishqa tégishlik ijtimaiy hadise bolup hésablinidu.

bir qisim ayallarning qanun éngining töwen bolushi sewebidin aile zorawanliqigha uchrighanda hoquq-menpeetini qandaq qoghdash, "aile zorawanliqi" ni qanun arqiliq qandaq bir bir terep qilishni bilmeydu. Töwende men "aile zorawanliqi" gha uchrighan ayallarning qanunluq hoquq-menpeetni qandaq qoghdash kérekliki hem "aile zorawanliqi" tereqqiy qilip qaysi basquchqa yétip barghanda jinayet shekillendürdighanliqi toghrisida bilidighanlirimni keng xelq ammisi bilen ortaqlashmaqchi.

aile zorawanliqi déginimiz, aile ezaliri ichide yüz béridighan, urush, xorlash, solap qoyush, zexmilendürüsh yaki bashqa usullar arqiliq aile ezalirigha jismaniy, rohiy jehettin ziyankeshlik qilish we nabut qilishni körsitidu. Bir qisim kishler bolsa "aile zorawanliqini ailining ichki ishi, bashqilarning arlishishgha bolmaydu" dep qarap, aile zorawanliqigha qarita xata idiyede bolup kéliwatidu.

dölitimizning "toylishish qanuni","ayallarning hoquq – menpetini qoghdash qanuni","quramigha yetmigenlerning hoquq – menpetini qoghdash qanuni" shundaqla "jinayi ishlar qanuni" da aile zorawanliqini qattiq cheklesh toghrisida éniq belgilime chiqirilghan bolup, üzlüksiz, daimliq aile zorawanliqi xorlashni shekillendürdighanliqi, éghir aqiwet peyda qilghanlirining bolsa jinayet shekillendürdighanliqi toghrisidimu belgilime chiqirilghan. "jinayi ishlar qanuni" ning 260-maddisidimu, aile ezalirini xorlap, qilmishi qebih bolghanlirigha 2 yildin töwen muddetlik qamaq jazasi, réjim, emgek bilen özgertish qatarliq jazalarning bérildighanliqi éniq belgilengen. Mushu maddigha xilapliq qilip, aile ezalirni éghir yarlandurghan, ölüshini keltürüp chiqarghanlargha 2 yildin yuqiri 7 yildin töwen muddetlik qamaq jazasi bérildighanliqi belgilengen.

aile zorawanliqi qilmishi élip bérip ziyankeshlikke uchrighuchning éghir yarlinishi yaki ölüshini keltürüp chiqarghandin bashqa qilmishi qebih bolghanliri biwaste dewa délo qatarigha kiridighan bolup, dewa qilsa soraydighan délo hésablinidu. Dölitimiz ayallarning "aile zorawanliqi" gha uchrisa hoquq-menpeetini qoghdash toghrisida qanun asasini yaritip bergen , emma bir qisim ayallarning aile zorawanliqigha sel qarash, qanun hoquq-menpeetini qandaq qoghdash toghrisida bilidighanlirning yéterlik bolmasliqi sewebidin hoquq-menpeeti qanunning qoghdishigha érishelmey kéliwatidu.

men xanim-qizlirimizning aile zorawanliqigha uchrighanda qeyserlik bilen qanun organlirgha délo melum qilishni yaki sot mehkimisi, ayallar birleshmisi arqiliq hoquq menpeetini qoghdap, mukemmel, saghlam, inaq bolghan aile turmushini shekillendürüshini ümüd qilimen. Chünki aile zorawanliqi yalghuz sizning hayatingizgha mölcherligüsiz azablarni élip kélipla qalmastin, perzentingizning saghlam ösüm yétilishige, jemiyetning saghlam tereqqiy qilishighimu nurghun ziyanlarni keltürüp chiqiridu.


Aldinqisi
Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene