Bash bet>>Qanun tori>>Délo misalliri
Toxtamliq ish buzulmas
Tehrir:Gülbehrem muxtar     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2014-08-09

 

turmush kishlik munasiwettin ayrilalmaydu. Meyli soda–tijarette, ilim–bérim ishlirida, meyli adem ishlitishte bolsun öz ara toxtam tüzülidighanliqi eqelliy sawat. Toxtam hemkarlashquchi ikki terepning hoquq–menpeitini qoghdashning kapaliti. Jemiyitimizde bir qisim kishiler qanuniy éngining töwenlikidin, toxtam tüzüshning ehmiyitini tonup yételmeslik sewebidin bihude awarichiliqlargha uchrap, bihude ziyan tartidighan ishlarni daim uchritip turimiz. Bezi emeliy pakitlar turmushtiki kichik ishlardimu özara toxtam tüzüshning muhimliqini ispatlidi.

bir nechche yil ilgiri bir tonushum bir nechche ishlemchi teklip qilip, konirap ketken hoyla témini bashqidin qopurup, yéngi derwaza ornatmaqchi bolghan. Hoyla témi qopurulup, derwaza ornitiliwatqanda, derwazining yéngila qopurulghan xish tüwrüki tuyuqsiz örülüp chüshüp, ishlemchilerdin birini bésip öltürüp qoyghan. Ölgüchining ailisidikiler tonushumdin tölem telep qilghan. Tonushum buninggha qayil bolmay, ular bilen sotlashqan. Dostum ular bilen ish bashlashtin ilgiri, ish jeryanida yarilinish, ölüm – yétim ehwali yüz berse, qarshi terep özi mesul bolidighanliqi toghrisida yazma toxtamname tüzüwalmighanliqi üchün, sot xadimliri munasiwetlik qanun – belgilimilerge asasen, tonushumning qarshi terepke 60 ming yüen tölem tölishini buyrighan. Sot hökümige qayil bolmay néme amal deysiz?! tonushum ilajsiz tonush–bilishliridin qerz élip yürüp tölemni töligen. Dostumning qanun éngining töwenliki, emgek toxtami tüzüshke bolghan tonushining yétersizliki, biperwaliqi uni birmunche achchiq ziyan tartishigha seweb bolghan.

turmushta bizge bundaq achchiq sawaqlar daim uchrap turidu. Meyli chongraq soda–tijaret qilayli, bashqilar bilen ilim–bérim ishlirida bolsun, öz ara toxtam tüzüshkendila her ikki terepning menpeiti kapaletke ige bolidu. Hetta turmushtiki kichik ishlarmu nezerdin saqit qalmasliqi kérek. Shunga konilar "toxtamliq ish buzulmas" dep bikar éytmighan.

bir nechche ay ilgiri munasiwetlik tarmaqlar bizning mehellidikilerge su turubilirini qaytidin ornitip bergen idi. Belgilime boyiche herqaysi aililer öylirige kirgüzidighan qismigha özliri chiqim qilatti. Qoshnimizdin bireylen qoshnilar bilen obdan meslihetleshmeyla, melum bir ishlemchiler bilen on nechche ailining su turuba yolini oyup, turubilarni her bir ailining öyning témining astidiki öyning ichki qismigha mangghan turuba yoligha ulap bérishke aghzaki kéliship qoyuptu. Netijide ishlemchiler asasiy turuba yolini oyup, turubilarni kömüp bérip, öylerning astigha kömülgen turuba yoligha ulaydighan yérini oymidi hem turubini ulap bérishni ret qilip turuwaldi. Qoshnilar birliship ish béshigha turubini ulap bérishning ularning mesuliyet dairisidiki ish ikenlikini éytqan bolsaqmu, u ulap bérishni ret qildi. Bizmu bosh kelmey, turubining öylerge ulinidighan qisimini ulap bermise, ish heqqidin tutuwalidighanliqimizni éyttuq. Ish béshi pulni kem élip qélishtin qorqup, turubilarni ulap berdi. Shundila ish heqqini berduq. Egerde ishlemchiler bilen aldin yazma toxtam tüzüshüwalghan bolsaq, bu awarichiliq, köngülsizlikler bolattimu?! egerde ishlemchilerde ish üstide yarilinish, ölüm–yétim ehwali körülsichu?

jemiyet tereqqiyatining tézlishishi egiship, her bir ademde mueyyen qanun éngi, öz–özini qoghdash tuyghusi bolush dewr tereqqiyatining telipi bolup qaldi. Bala qaza yüz bérip bolghanda qaqshighandin köre, toxtamname tüzüp öz hoquq–menpeitini qoghdashni bilish eng ewzel.

 

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene