Bash bet>>Qanun tori>>Qanun sawatliri
Toxtam tuziqi dégen néme? Toxtam tuziqining qandaq türliri bar?
Tehrir:Gülbehrem muxtar     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2014-09-15

toxtam tuziqi déginimiz, toxtamning tüzülüshi, küchek ige bolushi, ijra qilinishi, özgertilishi we ötünüp bérlishi, toxtitilishi we toxtamgha xilapliq qilish jawabkarliqining békitilishi jeryanda. Alaqidar bir terep qesten yochuq yaki kemchilik qaldurup, yene bir terepni özining tuziqigha chüshürüp, toxtamdiki menpeetini ziyangha uchritish yaki ziyan sélish éhtimali bolghan ehwallarni körsitidu. Daim körülidighan toxtam tuziqi töwendiki besh türni öz ichige alidu: 1. Aghzaki toxtam. Bezi toxtam tüzüshkichiler mejburiyet, hoquq heqqide aghzaki pütüshüp resmiy toxtamname tüzüshmeydu. Bu xil ehwal astida toxtamgha xilapliq qilish qilmishi körülüp, alaqidarlar qanundin yardem sorighanda, özining teshebbusini qollaydighan delil-ispat tapalmaydu. 2. Endizilik toxtam. Hazirqi jemiyette edizilik toxtamning qollinilish dairisi intayin keng bolup, körünüshte bu iil toxtamdin héchqandaq qusur tapqili bolmaydu. Lékin, konkrét maddilarni ipadilishi qalaymiqan, hetta köp xil izahat bérilgen bolidu. Shunga, endizilik toxtam tüzüshkende alaqidar maddilarni éniq körüp, aldinip qilishtin hoshyar bolush kérek. 3. Taq tereplik toxtam. Bu türdiki toxtamda peqet toxtamda peqet toxtam tüzüshküchi qarshi terepning qandaq mejburiyiti bolidighanliqi, pütümge xilapliq qilsa qandaq jawabkarliqni üstige alidighanliqi, pütümni buzsa toxtmangha xélapliq qilish puli töleydighanliqi qatarliqlar pütüshülgen bolidu. Lékin, toxtamda toxtam tüzüshküchi qarshi terepning hoquqi tilgha élinmaydu. Bundaq toxtamda toxtam tüzüshküchi éhtiyat qilmisa bolmaydu. 4. "ikki parche" toxtam. Bezi toxtam tüzüshkichiler alaqidar tarmaqlarning nazaret qilip tekshürüshige taqabil turush üchün köpinche toxtam tüzüshküchi qarshi terep ikki parche toxtam tüzüshidu. Bir parche toxtamni alaqidar tarmaqlarning tekshürüshige taqabil turush üchün ishlitidu, yene bir parche toxtam bolsa, ikki terep heqqiy ijra qilidighan toxtam bolup, bu toxtamni sirtqa ashkarilimaydu. Bu xil ehwalgha yoluqqanda, toxtam tüzüshtin ilgiri choqum éhtiyat qilish, ikki parche toxtamning oxshimaydighan yerlirini estayidil sélishturup, peqet qarshi terepkila paydiliq bolghan, özining qanunluq hoquq-menpeetige chétilidighan tengsiz toxtam tuziqigha chüshüp qilishtin saqilinish kérek. 5. Müjmel toxtam. Bezi toxtam maddilirining éniq bolghan-bolmighanliqi,muwapiq bolghan-bolmighanliqini estayidil tekshürmeydu. Emeliyette, nurghun toxtam tüzüshküchiler toxtam maddilirini estayidil tekshürmigenliktin, tégishlik bolmighan ziyangha uchraydu.

 

Aldinqisi
Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene