Bash bet>>Qanun tori>>Qanun sawatliri
Dewa jeryanida delil ispatning zörürliki toghrisida
Tehrir:Gülbehrem muxtar     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2014-09-17

 

dewalashquchilar sot mehkimisige dewa qilghanda, sot mehkimisi dewani qobul qilghandin kéyin, dewagerge déloni qobul qilghanliqini uqturush bilen birge, sot üstidiki hoquq we mejburiyetliri, xiyim-xeter eskertimisi, delil-ispat körsitish uqturushi qatarliqlarni yetküzidu. Jawabkargha bolsa, dewagerning erzini, sot üstidiki hoquq we mejburiyetliri, xiyim-xeter eskertmisi, delil ispat körsitish uqtuushi qatarliqlarni yetküzidu. "jungxua xelq jumhuriyti heq telep dewa qanuni" ning 65-maddisida dewalashquchilar özining teshebbusi üchün delil-ispatni waqtida körsitish kérek, dep belgilengen. Sot üstide dewalashquchilar öz teshebbusigha qarita delil-ispat körsitidighan waqitta, "bundaq delil-sipatni élip kélishini uqmaydikenmen, delil-ispatimini öyde untup qaptimen, hazir bérip élip kéley; Sottin kéyin toluqlap bérey, guwahchimning bügün ishi chiqip qaptu, ete kéley dégen idi, hazir téléfon ursam kélidu" dep jawab bérip özining teshebbusini ispatliyalmaydu. Nurghun waqitlarda sot mehkimisi dewalashquchilarning qanunluq hoquq-menpeetini közde tutup, sotni waqtinche toxtitip ulargha delil ispatni élip kélishke, toluqlap élip kélishke waqit béridu, emma dewalashqurchilar sottin bérilgen möhlet ichide delil-sipatini toluqliyalmay, waqitda élip kélelmigenlik we yaki waqtida toluqliyalmasliq asasi yétersiz bolush seweblik sot mehkimisi teripidin dewa telipi ret qilinidu.

bundaq waqitlarda dewalashquchilar sot mehkimisidin we sotchidin narazi bolidu. Emma "jungxua xelq jumhuriyti heq telep dewa qanuni " ning 64-maddisda, dewalashquchilar özlirining teshebbusigha qarta delil ispat bilen teminlesh mesuliyti bar dep belgilengen. 65-maddisida dewalashquchilar özining teshebbusi üchün delil-ispatini waqtida körsitish kérek, dep belgilengen. Dewalashquchilar özliri alalmaydighan orun yaki teshkilatlardin élishqa tégishlik ispatlarni sot mehkimisige iltimas qilghanda, sot mehkimisi öz hoquqigha tayinip bu xil ispatlarni élip, sot üstide yüzleshtürüsh élip baridu. "ali xelq sot mehkimisning heq telep déloliridiki delil-ispatqa dair belgilimisi" ning ikkinchi maddisda dewalashquchilar öz teshebbusigha qarita delil-ispat bilen teminlimise yaki qarshi terepning delil ispatini aghdurwételmise paydisiz aqiwetni üstige alidu, dep belgilengen. Sot mehkimisi höküm késim chiqirishta, pakitni asas, qanunni ölchem qilidighanliqini üchün, yuqarqi qanun belgilimilerge asasen, öz teshebbusigha qarita sotni yéterlik delil-ispat bilen temin ételmigen dewalashquchining dewa telpini ret qilip höküm chiqiridu. Dewalashquchilar yuqarqidek biperwaliq sewebidin dewa telipini sot üstide yéterlik delil-ispatlar bilen ispatlap bérelmey dewada utturiwétip paydisiz höküm chiqip qalsa, özining ésidiki heqiqet boyiche oylap sotchidin naheq höküm chiqirip qoydi, dep renjip narazi bolup yüridu yaki bir derije yuqiri sotqa naraziliq erzi béridu. Bundaq uqushmasliq, naraziliq, awarichiliqlarning aldini élish üchün, dewalashquchilar choqum délo qobul qilish basquchida sot mehkimisi bergen sot teyyarliqigha dair chüshendürüsh xaraktérlik matériyallarni estayidil körup, sotqa yéterlik teyyarliq bilen kirishi kérek. Sot mehkimisi adette dawalashquchilargha uqturushqa tégishlik ishlarning hemmisini délo qobul qilish basquchi hemde sotning teyyarliq basquchida uqturup bolidu. Eger bezi ispatlarni alalmasliqqa orunluq seweb bolsa yaki guwahchilarning waqti toqunushup qélish ehwali bolsa, sot waqtini kéchiktürüp bérishni, delil-ispat körsitish möhlitini uzartip bérishni iltimas qilsa bolidu. Möhlet ötüp ketkendin kéyin delil-ispat tapshurghan dewalashquchilar sot mehkimisige sewebini chüshendürüshi kérek. Sewebini chushendürmigende yaki sewebi put térep turalmighanda, xelq sot mehkimisi ehwalni perqlendürüp, delil-ispatni qobul qilmasliq yaki delil-ispatini qobul qilghan bolsimu tenbih bérish, jerimane qoyush élip baridu. Dewalashquchilar yolluq sewebi bolmay turup, delil-ispat körsitish möhlitini ötküzüwetse, konkrét ehwaligha qarap tenbih bérish, jerimane qoyush, delil-ispatni ret qilishtin ibaret üch xil aqiwet kélip chiqidu.

 

Aldinqisi
Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene