باش بەت>>ساغلاملىق
ناشتا ۋە سالامەتلىك
مەنبەسى:ئىز تورى |تەھرىر:زۆھرە مۇختەر | يوللانغان ۋاقىت:2014-09-28 15:21:44

ناشتا قىلىش كىشىنىڭ ساغلاملىقى ئۈچۈن ناھايتى مۇھىم. ھازىرقى زامان فىزىئولوگلىرىنىڭ تەتقىقاتىدىن ئىسپاتلىنىشىچە، كىشلەرنىڭ ئاچ قورساق ۋاقتىدىكى نورمال قان قەنتىنىڭ مىقدارى ھەر 100mg قاندا 80 -120mg بولىدىكەن. ئەگەر قان تەركىبىدىكى قەنت مىقدارى تۆۋەنلەپ كەتسە قورساق ئېچىش، ماغدۇرسىزلىنىش، ھەتتا باش قېيىپ ئۆرە تۇرالماسلىق ئالامەتلىرى كۆرۈلىدىكەن. قان تەركىبىدىكى قەنت مىقدارىنىڭ نورمال سەۋىيىسىىىنى ساقلاشتا ناشتا قىلىش ناھايتى مۇھىم ئورۇندا تۇرىدۇ. كىشلەر ئەتىگەندە ئۇيقۇدىن ئويغانغاندا ئاشقازان ۋە ئۈچەيدىكى يېمەكلىكلەر ئاساسەن ھەزىم قىلىنىپ بولىدۇ. ئەگەر ئەتىگەندە ناشتا قىلىمسا قان تەركبىدىكى قەنت مىقدارىنىڭ تەڭپۇڭلۇقى بۇزغۇنچلىققا ئۇچراپ، قان تەركبىدىكى قەنت مىقدارى تۆۋەنلەپ كېتىش ئەھۋالى كۆرۈلىدۇ_دە، ئۆگىنىش، خىزمەت ۋە ساغلاملىققا بىۋاستە تەسىر يەتكۈزىدۇ ھەمدە دىققىتىنى يىغالماسلىق، ئىنكاسى تۆۋەنلەش، ئېغىر بولغاندا كوللاپس سۇسىزلىنىش قاتارلىقىلار سەۋەبىدىن بولىدىغان يۈرەك ۋە قان ئايلىنىشىنىڭ تۇيۇقسىز زەئىپلىشىش ھادىسىى قاتارلىق ئالامەتلەر كۆرۈلىدۇ. بىرىنچى كۈنى ئاخشىمىدىن ئەتسى چۈشكىچە بولغان ۋاقىت نسبەتەن ئۇزۇن بولغاچقا، ئەگەر بۇ چاغدا ناشتا قىلىمسا ئاشقازان سۇيۇقلۇقى ۋە باشقا ھورمۇنلارنىڭ ئاجرىلىپ چىقىش تەڭپۇڭلۇقى بۇزۇلىدۇ. نەتىجىدە تاماق تاللاش ئەھۋاللىرى كېلىپ چىقىدۇ. بۇ خىل ئەھۋاللار ساغلاملىققا زىيانلىق بىر قسىم كىشلەر ئورۇقلاش مەقستىدە ئەتىگەنلىك تاماقنى يېمەيدۇ. بۇ توغرا ئەمەس، بۇنداق قىلىش ئارقىلىق ئورۇقلاش مەقستىگىمۇ يەتكلى بولمايدۇ. ئوزۇقلۇق ماددىلار بىر كۈندىكى ئۈچ ۋاخ تاماق ئارقىلىق بەدەنگە قوبۇل قىلىنىدۇ. ئەگەر بۇنىڭ بىرى ئازىيىپ كەتسە بەدەنگە ئوزۇقلۇق يېتىشىمەسلىكىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئەتىگەن ئوزۇقلۇق ماددىلار بولۇپمۇ ۋىتامىن ۋە مېنرال ماددىلارنىڭ بەدەنگە سۈمۈرلۈش ئۈنۈمى ئەڭ يۇقىرى بولىدىغان مەزگىل. شۇڭا ئوبدان ناشتا قىلىش بولۇپمۇ تەركىبىدە ئاقسىل بولغان يېمەكلىكلەرنى كۆپرەك يېيش كېرەك. دائىم ناشتا قىلمىسا ھەزىم قىلىش سۇيۇقلۇقنىڭ ئاجرىلىپ چىقىشى تەسىرگە ئۇچراپ ھەرخىل ئاشقازان كېسەللىرى پەيدا بولىدۇ. يېقنىدا كالىفورنىيە ئۇنىۋېرسېتىتىدىكى تەتىقىقاتچىلار ناشتا قىلىشىنىڭ ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرۈشكە ياردىمى بولىدىغانلىقىنى بايقىغان، ئۇلار 7000 نەپەر ئەر-ئايال ئۈستىدە تەكشۈرۈش ئېلىپ بارغان. تەكشۈرۈش نەتىجىسدىن ناشتا قىلمايدىغانلارنىڭ ئۆلۈش نسبىتىىنىڭ ناشتا قىلىدىغانلارغا قارىغاندا 40% يۇقىرى بولدىغانلىقى بايقالغان.

تەتقىقاتلاردىن ئىسپاتلىنىشىچە ياش ئۆسمۈرلەر ناشتا قىلىمىسا، ئۇلارنىڭ ئەقلىي قابلىيىتىنىڭ نورمال يېتىلىشىگە ناچار تەسر پەيدا قىلىدىكەن. ئالىملار 8_13 ياشلىق بالىلارنىڭ ناشتا قىلىشى بىلەن ئەقىلىي ئىقىتىدارىنىڭ يېيتىلىش مۇناسىۋىتىنى تەتقىق قىلىىشىتىن بايقىشىچە، ئەتىگىنى ئاقسىللىق يېمەكىلكلەرنى كۆپرەك ئىستېمال قىلىدىغان بالىلارنىڭ ئەقلىي ئىقىتىدارىنىڭ يېتىلىشى بىرىنىچى ئورۇندا، قەنت تەركبى بولغان يېمەكلىكلەرنى كۆپرەك ئىستېمال قىلىغانلار ئىككىنىچى ئورۇندا تۇرغان ناشتا قىلىمايدىغانلارنىڭ ئەڭ تۆۋەن بولغان. ئوزۇقلۇقشۇناسىلارنىڭ قارىشىچە، ياش_ئۆسمۈرلەرنىڭ ئەتىگەنلىك تاماقتىن قوبۇل قىلىدىغان ئىسقىلىق مىقدارى پۈتۈن بىر كۈندە يېمەكلىك ئارقىلىق قوبۇل قىلىنىدىغان ئىسقلىق مىقدارىنىڭ 30-35%ىگە توغرا كەلسە مۇۋاپىق بولدىكەن. دۆلتىمىزنىڭ ئوزۇقلۇق بىلەن تەمنىلەش ئۆلچىمىگە ئاساسلانغاندا 15 _7 ياشلىق ئۆسمۈرلەرنىڭ بىر كۈندە يېمەكلىك ئارقىلىق قوبۇل قىلىدىغان ئىسقىلىق مىقدارى 1400-200 كىلو كالورىيە بولسا مۇۋاپىق بولىدۇ. بالىلار ئەتىگەندە سۈت، قارا ئاشلىق، ھايۋانات ئاقسلى، تۇخۇم، گۆش، مېۋە_چېۋە كۆكتات، ئاز مىقداردىكى تاتلىق يېمەكلىكلەر قاتارلىقىلاردىن تاللاپ مۇۋاپىق مىقداردا ئستېمال قىلىسا بولىدۇ.

ھەمبەھىرلەش
ئالدىنقىسى
كېيىنكىسى
مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر
يەنە قىزىق نۇقتا
يەنە ئاۋات سۈرەتلىك خەۋەرلەر
يەنە تەنتەربىيە
يەنە پەن-تېخنىكا
يەنە غەلىتە ئىشلار
يەنە كوچا پاراڭلىرى
يەنە ساغلاملىق