Bash bet>>Ma’arip>>Ma’arip uchurliri
Jimghurluq késili we deslepki terbiye
Tehrir:Méhrigül xudaberdi     Menbesi:Shinjang géziti     Yollan'ghan waqit: 2014-11-13

 

gülnar tursun

jimghurluq késili chong ménge nérwiliridiki késellik özgirishi keltürüp chiqiridighan yétilish jehettiki tosalghu bolup, dawalap saqaytish birqeder tes. Yéqinqi yillardin buyan bundaq késellik köpiyiwatidu. Sanliq melumatlargha qarighanda, élimizde bundaq késelge giriptar bolghan 0 yashtin 14 yashqiche bolghan balilarning sani 2 milyondin ashidiken.

bundaq sanliq melumatning arqisida bu balilarning nachar turmush aditi we terbiyelinish ehwali mewjut. Gerche aile bashliqlirining köpinchisi maarip tarmaqlirigha jimghurluq késilige giriptar bolghan balilarning mektepte oqushi tes bolush mesilisige arilishishni murajiet qiliwatqan bolsimu, lékin hazir mekteplerge kirip oquyalaydighan bundaq balilar nahayiti az. "bir yüen fondi"ning tekshürüshige qarighanda, dölitimizdiki jimghurluq késilige giriptar bolghan balilarning peqet 10.43%i adettiki mekteplerde, 13.80%i alahide mekteplerde, köpinchisi puqrawi apparatlar we saghlamliqni eslige keltürüsh merkezliride oquydiken.

maaripta omumyüzlük maarip adilliqi tekitlinidighan bolup, herbir oqughuchining tereqqiyatigha ehmiyet bérilip, her bir balining özgiche alahidiliki, qiziqishi, iqtidari we öginish telipi étirap qilinidu. Eger bir mektep jimghurluq késilige giriptar bolghan balini kemsitse yaki chetke qaqsa, undaqta uning ‹‹barliqimiz oqughuchilar üchün›› dégen qarashqa emel qilidighanliqidin söz échish mumkin emes. Oqughuchilarning hemmisige keng qorsaqliq bilen adil muamile qilghandila, ulargha barawer yardem qilghili bolidu. Shunga jimghurluq késilige giriptar bolghan oqughuchilarni orunlashturushta, aldi bilen mekteplerning maarip qarishini heqiqiy özgertish muhim.

méningche, pütkül jemiyetning kapalet we qollash sistémisini mukemmelleshtürüsh maarip mulazimiti bilen teminleshning ünümlük kapaliti. Jimghurluq késilige giriptar bolghan balilarni terbiyelesh we saqaytish üchün, tarmaq we pen halqighan hemkarliq bolushi kérek. Mesilen: jimghurluq késilige giriptar bolghan balilarning ailisidikiler ana – balilar saqliqini saqlash merkizi, deslepki dawalash – terbiyelesh merkizi, yesli, alahide maarip yétekchilik merkizi qatarliq hökümet apparatliri teminleydighan sijil dawalash we terbiyelesh mulazimitidin behrimen bolushi kérek. Lékin bu jehette dölitimiz yenila téxi deslepki basquchta turuwatidu. Buning asasliq sewebi shuki, dawalash, maarip, saqliqni saqlash qatarliq apparatlar sistémiliq, kespiy bolmighachqa, bayliqlardin teng behrimen bolmaydu.

 

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene