Bash bet>>Tarixtiki Bügün
16-séntebir
Tehrir:Gülriz süret     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2014-09-09

 

2002-yili bügünki künde, 10-besh yilliq pilan mezgilide 211 qurulushi resmiy yolgha qoyulghan. Dölet maaripqa 6 milyard yüen mexsus xirajet ajratqan. Bu xirajet 9-besh yilliq pilan mezgilidiki xirajetning bir hessisidin artuq. Maarip ministirliki alaqidar orunlar we yerliklerning sélinmini köpeytip, jemiyet we chetel meblighidin paydilinishqa righbetlendürdi. 221 qurulushi-élimizning 21-esirde "ilim-pen arqiliq döletni yükseldürüsh" sitiratigiyisini emeliyleshtürüshte yolgha qoyghan sitiratigiyilik qurulush.

1997-yili bügünki kün del tunji dunya ozun qewitini qoghdash küni qilip békitildi. Shundin bashlap ozun qatlimini qoghdash xizmiti qanat yaydurulushqa bashlidi. 1985-yili bügünki künde, engliye jenubiy afriqa tekshürüsh etriti jenubiy qutupta ozun töshükini bayqighan.

1974-yili bügünki künde, fort niksonni kechürüm qilish buyruqi chüshürgen. Gerche sabiq zungtung nikson su ishiki weqesi bilen amérika xelq aldida setleshken bolsimu, lékin u barliq sotlargha chiqmisimu bolidighan bolghan. Chünki amérika zungtungi fort niksonni shertsiz kechürüm qilghan. 1974-yili 8-ayning 8-küni,nékson su binasi weqesi tüpeyli zungtungluq wezipisidin istipa bergen. 1972-yili 7-ayning 30-küni, su ishiki weqeside nékson utturup qoyghan. Amérika aliy xelq sot mehkimisi 0 ge qarshi 8 awaz bilen néksonning alte yardemchisining yoshurup qoyush dilosidiki ünalghu léntisini tapshurushini qarar qildi. Lékin nékson alahide hoquqigha tayinip léntini saqlap qalmaqchi boldi. Lékin bash sotchi zungtungning alahide hoquqimu qanungha boysunushi kérek dédi. Su binasi weqesi déginimiz amérika tarixidiki siyasiy setchiliki hésablinidu. 1972-yilliq zungtung saylimida dimokratik partiyening ichki qismidiki saylam sitiratigiyisi toghrisidiki axbaratqa érishish üchün, 17-iyun amérika jumhuriyetchilar partiyisidiki nékson saylam guruppisidiki besh kishi washingtondiki su binasigha oghriliqche kirgen, oghriliqche anglash eswabini orunlashturmaqchi bolghanda, neq meydanda tutulghan. Nékson bu ish tüpeyli 1974-yili 8-ayning 8-küni zungtungluq wezipisidin istipa bérip, amérika tarixidiki tunji istipa bergen zungtung bolup qalghan.

1963-yili bügünki künde, malaysiya fédératsiyisi qurulghan. singapor, sarawak, brunéy, sabahni ö‍z ichige alghan malaysiya fédératsiyisi qurulghan. 1965-yili 8-ayda singapor chékinip chiqip, musteqil singapor jumhuriyitini qurghan.

1810-yili bügünki künde, méksika musteqil bolghan. Méksika musteqilliq herikitining rehbiri idargé méksika musteqilliq urushini bashlidi. Biraq idargé xaén teripidin esirge élindi, méksikiliqlar idargéni xatirilesh üchün 16-séntebirni méksikining musteqilliq küni qilip békitken. Méksika latin amérikisining gherbiy shimalida bolup, eslide hindianlarning makani idi. 1521-yili ispaniyening mustemlikisige aylanghan.

Aldinqisi
Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene