Bash bet>>Tarixtiki Bügün
28-awghust
Tehrir:Gülriz süret     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2015-09-01


 

2001-yili bügünki künde, érqiy kemsitishke qarshi turush yighinining hökümetsiz teshkilatlar munbiri jenubiy afriqida ötküzülgen. Jenubiy afriqa zungtungi élip sétilghan qullar, mustemlikichik, érqiy kemsitishning ziyankeshlikige uchrighanlargha tölem bérishni telep qilghan. Ötmüshte nurghun qara tenlikler qul qilip sétilghan, mustemlike we érqiy kemsitishning ziyankeshlikige uchrighan. Hazir bolsa iqtisadning yersharilishishining ziyankeshlikige uchrimaqta. Eger pütün dunya ittipaqlashmisa, bu qétimliq yighinning ehmiyiti bolmaydu.

1999-yili bügünki künde, rosiye "tinchliq" namliq alem boshluq ponkitining ishlitilishini toxtitip, adem élip uchushni axirlashturghan. "tinchliq" namliq alem boshluqi 120 tonna kélidighan, emeliy roli yoq süniy hemrah. Bu süniy hemrah 1986-yili 2-ayning 20-küni qoyup bérilgen bolup, ömri besh yil idi, lékin sekkiz yil xizmet qildi. 1400 nechche yéride kashila yüz berdi.

1995-yili bügünki künde, maradonaning salametlikini tekshürgende 3-qétim mesile chiqqan. Argéntina putbulchiliq jemiyiti ikki qétim süydük tekshürüsh arqiliq uning rohlandurush dorisi yégenlikini ispatlighan hemde uninggha musabiqidin waqitliq toxtitilish jazasi bérilgen. 1998-yili 6-ayning 12-küni, maradona muxbirni urup yarilandurghanliqi üchün hökümge buyrulghan. Maradona 1994-yili 2-ayda yel miltiq bilen uning öyi etrapida maradonani ziyaret qilish üchün kelgen töt muxbirni atqan, uninggha ikki yil 10 ayliq muddetlik qamaq jazasi bérilip, kéchikip ijra qilinmaqchi bolghan. Maradona 1961-yili argéntinada tughulghan. U ötken esirning 80-90-yilliridiki dunyadiki eng ulugh cholpanlarning biri, u putbulchiliq hayatida dunya xelqi üchün nurghun qaltis musabiqilerde maharet körsetken. Biraq 90-yillarda u zeher chékish, rohlandurush dorisi ishlitish qatarliq sewebler tüpeylidin, putbol sehnisidin ayrilghan. 1997-yili 10-ayning 29-küni, putbol sehnisidiki cholpan maradona kespiy putbol sehnisidin ayrilghanliqini jakarlighan. Kishiler uning bundaq qilishini oylapmu baqmighanidi. U 2010-yilliq jenubiy afriqa dunya longqisi putbul musabiqida argéntina komandisining térénérlik wezipisini üstige alghan.

1987-yili bügünki künde, filippinde siyasiy özgirish yüz bergen. Seherde zungtung mehkimisining aldidiki bazarda toluq qorallanghan eskerler bésip kirgen.

1981-yili bügünki künde, shexsiy kompiyotér ishxana we aililerge kirishke bashlighan.

 

1963-yili bügünki künde, martin lusér king linkolin xatire sariyining aldida 250 ming kishining aldida "méning ghayem" namliq ölmes nutuqini sözligen. 1929-yili 1-ayning 15-küni amérikining kishilik hoquq herikitining rehbiri martin lusér king Martin Luther King, amérikining atlanta shehiride tughulghan, uning dadisi pop bolup, apisi muellim idi. Gerche amérikining urushtin kéyinki iqtisadiy siyasiy, herbiy küch jehettin uchqandek tereqqiy qilsimu, lékin eyni waqitta qara tenlikler kemsitishke uchrighan. 1995-yili u ilahiyetshunasliqta dokturluq unwanigha ériship pop bolghan. 1955-yili 12-ayda, saqchilar ammiwiy aptobustiki orunni ayrish buyruqini seweb qilip, qara tenlik ayalni tutuwalghan, buni anglighan martin bir nechche qara tenlikler bilen namayish uyushturghan. Pütün sheherdiki 50 minggha yéqin qara tenlik bir yildin artuq namayish ötküzgen. Hökümet yerlikning aptobustiki orun ayriwétish belgilimisini emeldin qaldurushqa mejbur bolghan. Bu amérikidiki qara tenliklerning tunji qétim öz küchi bilen ghelibe qilishi, shuning bilen 10 yil dawamlashqan qara tenliklerning erkinlikni qolgha keltürüsh kürishi bashlandi. 1963 gerche u dunyadin ötken bolsimu, uning ghayisi amérikiliqlarning qelbige ornap ketti. Her yili 1-ayning 3-düshenbisi"martin lusér king" küni. 1968-yili 4-ayning 4-küni , amérikidiki qara tenliklerning rehbiri martin lusér kinggha oq tégip, 39 yéshida qaza qilghan.


 

Aldinqisi
Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene