Bash bet>>Pen-téxnika>>tebi’et
Météorologiye, hawarayi we kilimat
Tehrir:Pezilet arslan     Menbesi:Tengritagh uyghurche tori     Yollan'ghan waqit: 2014-05-20

 

‹‹météorologiye››, ‹‹hawarayi›› we ‹‹kilimat››tin ibaret bu üch sözni künde anglap turimiz. Lékin‹‹météorologiye››, ‹‹hawarayi›› we ‹‹kilimat›› ning éniq menisining néme ikenliki, ularning qandaq perqi barliqini bilmeslikimiz mumkin.

‹‹météorologiye›› asman boshluqidiki shamal, bulut, yamghur, qar, qiro, shebnem, hesen – hüsen, gerdish, chaqmaq, güldürmama qatarliq barliq hawarayi ehwallirining fizikiliq hadisisidur.

‹‹hawarayi›› insanlar paaliyitige tesir körsitidighan peytlik météorologiye alahidilikining uniwérsal ehwalidur, yeni hawarayi atmosféraning qisqa mezgil ichidiki ochuq – tutuq, illiq – soghuq bolushi, shamal küchi, shamalning süriti qatarliqlarning özgirishini körsitidu. Mesilen: biz adette ‹‹bügün hawa bek yaxshi boldi, tünügün hawa bek nachar boldi, boran – chapqunluq kün boldi, yamghur yaghdi›› deymiz, mana bular hawarayi bolup, bundaq hawarayini météorologiye dégili bolmaydu.

‹‹kilimat›› pütkül yer shari yaki melum bir rayonning bir yilliq yaki bir mezgillik météorologiye ehwalining köp yilliq alahidilikini körsitidu, yeni u melum bir rayonning uzaq mezgillik hawarayining otturiche ehwalini körsitidu, shu sewebtin hawarayi bilen kilimat zich munasiwetlik, emma ularning mahiyitide perq bar. Hawarayi tertipsiz, qanuniyetsiz bolidu, shu sewebtin nechche kündin kéyinki hawarayigha qarita aldin melumat bérish nisbeten qiyin bolidu; Atmosféraning terkibi yaki bashqa amillarning özgirishi arqiliq kilimat özgirishige qarita aldin mölcherlesh bolsa uninggha oxshimaydighan bashqa bir xil ehwal bolup, uninggha qarita aldin mölcherlesh nisbeten asan bolidu.

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene