Bash bet>>Medeniyet
Hésam chaqchaq ündidar saloni quruldi (HISAM-QAKQAK)
Tehrir:Osmanjan yüsüp     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2015-01-17

 

junggo uyghurche radiyo tori 17-yanwar béyjing xewiri:

2010-yili 18-may medeniyet ministirliqi 3-türkümdiki dölet derijilik gheyriy maddiy mirasliri isimlikining tewsiye türi tizimlikini élan qildi. Shinjang uyghur aptonom rayoni ghulja shehiri iltimas qilghan "chaqchaq medeniyeti" buninggha tallinip, xelq éghiz edebiyati türidiki gheyriy maddiy medeniyet mirasi qatarigha kirgüzüldi. Medeniyet ministirliqi 2012-yili 12-ayda merhum hésam qurbangha 4-türkümdiki dölet derijilik gheyriy maddiy medeniyet mirasi türi bolghan chaqchaq senitining wekillik warisi dégen guwahnamini berdi.

2013-yili 15-séntebir "zamanimizdiki nesridin ependi" dep nam alghan chaqchaq piri hésam qurban alemdin ötti, u wapat bolghandin kéyin, biz chaqchaq senitini qandaq qilip yaxshi teshwiq qilish we kéngeytish üstide köp oylanduq. Uyghur chaqchaqlirining menbesi ili rayoni shundaqla bu rayon chaqchaq keng omumlashqan, tarixning tereqqiyatigha egiship tedrijiy shinjangning herqaysi jayliri we ottura asiyadiki herqaysi döletlerge taralghan. Chaqchaq ـــ ili meshripining muhim terkibiy qismi, uning üstige uyghur jemiyitining ishlepchiqirish, turmushining hemme tereplirige tedrijiy singip kirdi. Bizning toy-tökün, olturush, héyt-bayram paaliyetlirimiz, hetta özara paranglashqandimu, siz chaqchaq tesiridin peyda bolghan külke awazlirini anglap turisiz.

herbir chaqchaqning barliqqa kélish jeryani bir qétimliq yéngi ijadiyet bolidu. Yaki bolmisa chaqchaqni rohni urghutidighan bir xil ipadilesh usuli déyishkimu bolidu, bu uning mezmunining muqim bolmaydighanliqini belgiligen. Bir chaqchaqtin qarshi terepning kéyinki qedemde néme deydighanliqini aldin bilgili bolmaydu, shunga, chaqchaqni aldin teyyarliwalghili yaki yézip qoyghili bolmaydu, u neq meydanda barliqqa kélidu.

chaqchaqning ilim, qollinish, töhpe, ijtimaiy ünümi qatarliq nurghun mezmunliri bar. Ilim nuqtisidin qarighanda, herbir yumur-chaqchaqning özi ixtiyarsiz, janliq, konkirét ipadilinidighan bolsimu, lékin hésam uslubidin qarighanda, buning nurghun muqim, warisliq qilghili bolidighan tereplirimu bar. Mesilen: herbir hésam uslubidiki yumur-chaqchaqta hemishe bir körünüsh peyda bolup, uning doppisini buninggha kiygüzidighan, omumlashqan sözlerni ishlitidighan ehwal körülüp, emeliy turmush bilen zich baghlinidu.

chaqchaqqa warisliq qilinip hazirgha kelgüche, gerche xelq bek yaxshi körgen bolsimu, biraq zamaniwiy köngül échish wastilirining tesiride, xelq arisida bu éghiz edebiyati mahariti bilen shughullinidighan kishiler barghanséri azaymaqta. Shunga, chaqchaqni küchlük qoghdash tedbirini qollinip, uyghurlarning bu eneniwiy senet sheklige dawamliq warisliq qilishqa toghra kélidu.

hésam chaqchaq ündidar ammiwiy supisi ـــ bir uniwérsal xaraktérlik qosh yönilishlik medeniyet tarqitish sehnisi. Bu supa arqiliq, biz barliq chaqchaq we hésam heweskarlirigha chaqchaq seniti, tarixiy shexsler, ün-sin qatarliq köp xil yollarni etrapliq tonushturimiz shundaqla qosh til shekli bilen ichki jaylardiki xenzu qérindashlargha shinjangdiki uyghur qatarliq az sanliq millet qérindashlarning medeniyet seniti, idiologiyesi, dewr shexsliri, ishlepchiqirish, turmush qatarliq ehwallirini tonushturimiz. Bu arqiliq, özara hörmetlesh we özara ishinishni chongqurlashturup, milletler ittipaqliqi üchün hesse qoshimiz.

 

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene