Junggo uyghurche radiyo tori
Betni saqliwéling Bash bet qiliwéling
Tenterbiye  Ma’arip   Medeniyet   Pen-téxnika   Iqtisad   Xewer Merkizi
Tordiki Radiyo  Ghelite ishlar   Kocha parangiliri   Edebiyat   Qanun tori   Süret ambiri
Mexsius Sehipe  Widiyo   Filimler   Tarixtiki Bügün   Gülistan   Matériyal
  Bash bet>>Medeniyet>>Bayqash         
 
Yipek yoli rohi tarixtin buyan shekillengen qimmetlik bayliq
Tehrir:Gülbehrem muxtar     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan’ghan waqit: 2014-04-01

 

 Nechche ming yildin buyan, oxshimighan medeniyet qedimiy yipek yolida bir – birige tesir körsitip, yipek yoli rohini shekillendürdi. Undaqta yipek yoli rohining menisi néme? Reis shi jinping qazaqistan nezerbayéw uniwérsitétida sözligen léksiyeside: ‹‹ittipaqliship özara ishench turghuzush, barawer asasta özara menpeetlinish, keng qorsaq bolup özara örnek élish, hemkarliship teng nep yetküzüsh››tek hemkarliq pirinsipini otturigha qoydi, bu del hazirqi zaman yipek yoli rohining yadrosidur.
    Ittipaqliship özara ishench turghuzush siyasiy jehette özara ishench turghuzup, herikette birdek ittipaqlishishtur. Bu hem idiye we küch jehettiki birliktur. Yipek yoli eng deslepki tawar oboroti we junggo gherb medeniyiti, diniy alaqidin bügünki shangxey hemkarliq teshkilatigha tereqqiy qilip, igilik hoquq, bixeterlik, zémin pütünlüki, siyasiy tüzüm, ijtimaiy muqimliq, tereqqiyat endizisi qatarliq jehetlerge chétilidighan zor mesililerde bir – birini qollap, tehdit we xirisqa ortaq taqabil turup, eza döletlerning bixeterlik menpeeti we tereqqiyat menpeetini qoghdaydighan haletke keldi, bu öz rayonidiki milletlerning ittipaqliq, bixeterlik we tereqqiyatini, shundaqla dunyaning tinchliqi we muqimliqini qoghdashqa paydiliq. Shek – shübhisizki, itiipaqliship özara ishench turghuzulghan yipek yoli rohi yipek yoli boyidiki ellerni inaq ötidighan yaxshi qoshna, japa – musheqqette bille bolidighan yaxshi dost, menpeetdash we teqdirdash bolidighan yaxshi shérikke aylandurghusi.
    Barawer asasta özar menpeetlinish döletning chong – kichik, ajiz – küchlük bolushidin qetiynezer, qanuniy orni jehette barawer bolup, iqtisadiy jehette özara menpeet yetküzüshni ishqa ashurushtin ibaret. Yipek yolining köpligen tarqilish yollirida pütkül qedimki junggo we chet el iqtisadiy we medeniyet jehettiki uzaq muddetlik alaqe jeryanida barawerlikni asas qilip, döletler ara barawer nep yetküzüshtek iqtisadiy munasiwetni chiqish qilip, ikki terep we köp tereplik hemkarliqni kücheytip, özara iqtisad – soda hemkarliqigha türtke bolghanliqida. Démek barawer menpeetlinish asasida muqimliqni ortaq qoghdaydighan, ortaq tereqqiy qilidighan ishenchlik kapalet we istratégiyelik tayanch shekillengen.
    Keng qorsaq bolup özar örnek élish, keng qorsaq bolush pozitsiyede perqlerge, dunya medeniyiti, tereqqiyat yollirining köp xilliqigha hörmet qilip, her qaysi el xelqlirining ijtimaiy tüzüm we tereqqiyat yolini musteqil tallash hoquqigha hörmet qilip we qoghdap, bir – birini toluqlash démektur. Keng qorsaq bolup özara örnek élish yer shari iqtisadining éshishigha, dunyaning ortaq güllinishini ishqa ashurushqa paydiliq. Yipek yoli yawropa – asiya soda qatnash liniyesini tutashturidu, tarixta yawropa, asiya, afriqa ellirining élimiz bilen bolghan dostane alaqisining rawajlinishida zor rol oynighan.
    Hemkarliship teng nep yetküzüsh ortaq yashap özara menpeetlinip, bir – birini toluqlap, ikki terep yaki köp terepning ortaq menpeetini ishqa ashurushtur. Hazirqi dewrde iqtisadning yer sharilishishi téximu tereqqiy qilip, döletlerning menpeeti özara tesir körsitip, gireliship, bir – birige chek qoyup, chemberchas baghlinishtek weziyetni shekillendürdi, shunga, hemkarlashqandila qiyinchiliqni ortaq yéngip, ortaq yashap, ortaq tereqqiy qilghili bolidu. Rayon amilini asas qilghanda, yipek yoli boyidiki eller özara alaqe baghlash, ortaq tereqqiy qilish, hemkarliship menpeet yetküzüsh pursitige duch keldi, özara medet bérish, semimiy ishench turghuzushni dawamlashturghandila, ortaq köngül bölidighan rayon we xelqaraliq mesililerni barawer kéngiship, emeliy hemkarliqni kücheytip, siyasiy munasiwet ewzelliki, rayon qoshnidarchiliq ewzelliki, iqtisadiy jehette bir – birini toluqlash ewzellikini emeliy hemkarliq ewzelliki, sijil éshish ewzellikige aylandurghili, menpeet ortaq gewdisini shekillendürüp, heqiqiy türdiki ortaq menpeet yetküzüsh nishanini ishqa ashurghili bolidu.
    Yipek yoli rohida ittipaqliship özara ishench turghuzush aldinqi shert, barawer asasta özara menpeetlinish heriketlendürgüchi küch, keng qorsaq bolush örnek élish kapalet, hemkarliship teng nep yetküzüsh meqset, töt jehetning birliki inaq dunya qurup, xelqaraliq adilliq, heqqaniyetni qoghdashning pütün jeryanidur.
    Yipek yoli rohi roshen dewr alahidilikige ige
    Yipek yoli boyidiki 3 milyardtin köprek kishining ortaq qimmet intilishi bolghan yipek yoli rohining asasiy mustehkem, mezmuni mol, qimmiti zor, shekillinip tereqqiy qilish jeryanida u özining roshen dewriyliki, ilgharliqi, échiwétilgenliki we emeliyetchanliqini namayan qildi.
    Dewriyliki. Yipek yoli rohi bashtin – axir dewr tereqqiyatigha egiship tereqqiy qildi. Deslepte yipek yoli élimizdiki changendin bashlinip, asiyani késip ötüp, afriqa, yawropagha tutashqan quruqluq yolini körsetti. Kéyin yipek yolining mezmuni yenimu kéngiyip, sherq bilen gherbning siyasiy, iqtisadiy, medeniyet alaqisining köwrüki dep qaraldi. Bügünki künde, yipek yoli élimiz bilen gherb medeniyiti alaqisining wakalet namigha aylandi, yipek yoli rohimu insanlar medeniyet alaqisining muhim meniwi tüwrükige aylandi. Hazir xelqara weziyette dawamliq özgirish bolmaqta, tinchliq, tereqqiyat, hemkarliq dewr éqimidur, yipek yoli rohi mushu dewr asasiy témisini ipadilidi, u her qaysi ellerning ortaq tereqqiy qilish menpeeti we her qaysi el xelqlirining ortaq arzuyigha uyghun kélidu.
    Ilgharliqi. Yipek yoli rohi ilghar medeniyet alaqisi pozitsiyesini namayan qildi. Yipek yolining güllinishi tawar sodisi alaqisini ishqa ashurupla qalmay, medeniyet, idiye, din, milletler alaqisi we zor qoshulushini ishqa ashurdi. Yipek yoli arqiliq qilinghan alaqe we soda hindistan, sherqiy jenubiy asiya, junggo, ottura sherq, afriqa we yawropada téz tereqqiy qilip, sansiz yéngi tawar, téxnika we idiye yawropa, asiya, afriqa döletlirige tarqaldi. Iqtisadning yer sharilishishning deslepki endizisi bolush süpiti bilen bu soda yoli yer sharidiki eng muhim soda tomuri dep ataldi. Élimiz ‹‹yipek yoli iqtisad belbéghi›› qurulushi teshebbusini otturigha qoydi, bu özar hörmet qilip, hemkarliship teng nep yetküzüsh yadro qilinghan yéngi bixeterlik qarishi, yéngi hemkarliq qarishi, yéngi tereqqiyat qarishining konkrét emeliyiti bolup, yipek yoli rohini jari qildurush we uninggha warisliq qilishni yéngi wasite we yéngi tügün bilen teminlep, qedimiy yipek yolini yéngi hayatiy küchke ige qilghusi.
    Échiwétilgenliki. Échiwétish xaraktéri yipek yoli rohining eng roshen alahidiliki. Yipek yoli rohi jungxua medeniyitining échiwétilgenlik teripini toluq namayan qildi. Qedimde yipek yoli élimizdiki changendin bashlinip, asiyaning otturisidin ötüp yawropa, afriqigha tutashqanidi, bu élimiz tarixidiki awat, échiwétilgen dewrge ispat bolup, eyni zaman dunya elliri alaqiside muhim köwrüklük we tügünlük rolini oynighanidi. Bügün dunyadiki ikkinchi chong iqtisadiy gewde bolghan élimiz téximu échiwétilgen pozitsiye bilen dunyagha yüzlendi, téximu aktip teshebbuskar échiwétish istratégiyesini yolgha qoyup, téximu kemter pozitsiye bilen insanlarning medeniyet muweppeqiyetlirini örnek qilip we qobul qilip, her qaysi eller tereqqiyatining paydiliq tejribilirini tetqiq qilip we öginip, téximu emeliyetchil herikiti bilen xelqara alaqe hemkarliqini kücheytip, dunyadiki her qaysi eller bilen ortaq payda yetküzüshni ishqa ashuridu. Yipek yoli rohi élimizning tashqi alaqe we hemkarliqni kücheytip, ortaq menpeet yetküzüsh qimmet intilishini toluq namayan qildi.
    Emeliyetchilliki. Emeliyetchillik yipek yoli rohining mahiyetlik telipi. Yipek yolining shekillinishi we tereqqiyati insanlar sanaet inqilabidin burunqi erkin soda emeliyiti bolup, u emeliyet dawamida üzlüksiz tereqqiy qilghan. Élimizning qedimki nurghun muhim maddiy medeniyetliri, mesilen yipek, far – fur, chay hem nurghun hüner seniti we keshpiyatliri, qeghez yasash téxnikisi, basma téxnikisi, kompas we miltiq dorisi qatarliqlar yipek yoli arqiliq gherb ellirige taralghan. Hazirqi dewrde biz ishni siyaset alaqisi, yol tutashturush, sodini rawanlashturush, pul oboruti, xelq rayini birleshtürüsh qatarliq besh jehettin bashlap, yawropa – asiya ellirining iqtisadi alaqisini yenimu qoyuqlashturup, özara hemkarliqini yenimu chongqurlashturup, tereqqiyat boshluqini yenimu kéngeytishimiz kérek. Her qaysi tereplerning menpeetige toluq étibar bérish we ehmiyet bérish asasida soda we sélinma saheside téximu keng hemkarliship, eza döletlerning hemkarlishish yoshurun küchini toluq jari qildurup, ewzelliklerni özara toluqlighandila, ortaq tereqqiy qilip ronaq tépish nishanigha choqum yételeymiz.
    Yipek yoli rohini jari qildurup, yawropa – asiya hemkarliqining yéngi weziyitini yaritish kérek
    Yipek yoli rohi yawropa – asiya elliri alaqisining tarixiy jeryanida jughlanghan tejribiliri we eqil – parasitining yeküni, insanlar medeniyitige qoshulghan muhim töhpe, uninggha choqum warisliq qilish we uni jari qildurush kérek.
    Yawropa – asiya elliri hemkarliqining téximu chongqur idiye asasini yétildürüsh kérek. Yipek yoli rohi barawer purset, ortaq menpeet, teng behrimen bolidighan muweppeqiyetni teshebbus qilidu, ortaq tereqqiy qilish we güllinish yoli üstide izdinidu. Shangxey hemkarliq teshkilati bilen yawropa – asiya elliri yipek yoli rohigha warisliq qilip we jari qildurup, hemkarliq arqiliq ortaq tereqqiyat we bixeterlikni qolgha keltürüp, yawropa – asiya ellirining iqtisad, bixeterlik, medeniyet saheliridiki hemkarliqini ilgiri sürüp, her qaysi ellerning maslishishi we hemkarliqigha, yipek yoli boyidiki her qaysi ellerning inaq ötidighan yaxshi qoshna, japa – musheqqette bille bolidighan yaxshi dost, menpeetdash we teqdirdash bolidighan yaxshi shérikke aylinishigha türtke bolush kérek.
    Yipek yoli iqtisadiy belbéghini ortaq qurush kérek. Hazir xelqara pul muamile kirizisining tesiride, yawropa – asiya ellirining iqtisadiy tereqqiyati oxshimighan derijide qiyinchiliqqa duch kélip, özini tengshesh we eslige keltürüsh basquchigha qedem qoydi. Xelqara we rayon weziyitidiki bu yéngi özgirishke qarita, reis shi jinping: yawropa – asiya ellirining iqtisadiy alaqisini yenimu qoyuqlashturup, özara hemkarliqini yenimu chongqurlashturup, tereqqiyat kölimini yenimu kéngeytish üchün, biz yéngiche hemkarliq endizisini qollinip, yipek yoli iqtisadiy belbéghini ortaq qurup, nuqta arqiliq dairini, liniye arqiliq rayonni yéteklep, rayonlar chong hemkarliqini tedrijiy shekillendürüshimiz kérek, dédi. Yipek yoli iqtisadiy belbéghi iqtisadiy hemkarliq asasiy mezmun qilinghan rayon hemkarliqidur, u sherqte asiya – tinch okyan rayoni iqtisadiy chembiriki, gherbte yawropa iqtisadiy chembiriki bilen tutishidighan, 40 nechche dölet, 3 milyard ahalige chétilidighan, mushu liniye yaqisidiki her qaysi el xelqlirige bext yaritidighan zor ish bolup, élimizning ottura asiya elliri bilen bolghan dostane munasiwitini yenimu rawajlandurup, rayon hemkarliq tereqqiyatini ilgiri sürüshte zor hem chongqur ehmiyetke ige. Yawropa – asiya ellirining ortaq tereqqiyatini qolgha keltürüp, yipek yoli iqtisadiy belbéghini ortaq qurup chiqish üchün, yipek yoli rohini zor küch bilen jari qildurup we uninggha warisliq qilip, ittipaqliship hemkarliship, ortaq küresh qilip, her qaysi el xelqlirige bext yaritish kérek.
    Yawropa – asiya rayonining bixeterliki we muqimliqini ortaq qoghdash kérek. Bixeterlik we muqimliq muhiti öz ara menpeet yetküzüsh hemkarliqini qanat yaydurup, ortaq tereqqiy qilishni ishqa ashurushning aldinqi sherti. Hazir, shangxey hemkarliq teshkilati yawropa – asiya elliri tereqqiyati tépilghusiz pursetke, shundaqla küchlük xirisqa duch keldi. ‹‹üch xil küch››ler, zeher satquchilar, dölet halqighan teshkillik jinayetchiler bu rayonning bixeterliki we muqimliqigha biwasite tesir yetküzmekte. Bu xirislargha her qandaq bir döletning musteqil qarshi turushi qiyin. Her qaysi döletler yipek yoli rohini jari qildurush we uninggha warisliq qilishni dawamlashturup, ikki terep we shangxey hemkarliq teshkilati ramkisi ichide özara ishenchni kücheytip, axbarat almashturup, zor paaliyetlerde hemkarliqni chongqurlashturup, kündilik uchur almashturush yollirini tesis qilip, birleshme heriket qilish usuli üstide izdinip, ‹‹üch xil küch›› we bashqa jinayi heriketlerge birlikte zerbe bérip, shangxey hemkarliq teshkilati we yawropa – asiya ellirini teqdirdash, menpeetdash ortaq gewde qilip qurup chiqip, uni muqimliq üstide ortaq izdinish, ortaq tereqqiy qilishning ishenchlik kapaliti we istratégiyelik tayanchigha aylandurup, rayon iqtisadiy tereqqiyati we xelqning ishlepchiqirish turmushigha yaxshi sharait yaritip, rayonning uzaq eminlikige puxta asas sélish kérek.
    Yipek yoli rohi keng qorsaq bolup ortaq örnek qilishni teshebbus qilidu, medeniyetning köp xilliqigha hörmet qilidu, her xil medeniyetning almashturulushigha medet béridu, her xil medeniyetning bir – birige yol qoyushini teshebbus qilidu, yawropa – asiya ellirining köp xil medeniyitining inaqliqini ishqa ashuridu, bu shangxey hemkarliq teshkilati we yawropa – asiya elliri xelqlirining ortaq qimmet intilishige aylandi. Her qaysi el, millet medeniyitining köp xilliqi insanlar jemiyitining asasiy alahidiliki, insanlar medeniyiti tereqqiyatining heriketlendürgüchi küchi. Medeniyetning köp xilliqi mesiliside ortaq tonush hasil qilip, keng qorsaq bolup özara örnek qilishni ishqa ashurghandila, andin tinchliqta bille turushqa asas salghili bolidu. Yipek yoli boyida 40 nechche dölet, 200 din artuq millet bar, her bir dölet we milletning öz alahidiliki we artuqchiliqi bar, ottura asiya rayoni islam, silawiyan, jungxua, hindi qatarliq töt chong medeniyet gireleshken orun, oxshimighan medeniyetge ige yawropa – asiya elliri xelqliri yipek yoli rohini jari qildurush we uninggha warisliq qilishta ching turup, keng qorsaq bolup özara örnek qilip, bir – birige hörmet qilip, inaq ötkendila, andin güzel kelgüsini yaritalaydu.



Kéyinkisi
 Munasiwetlik xewerler
 
 Qiziq nuqta
 
Awat süretlik xewerler
2.jpg
Qatnash bixeterliki sizning ayighingizda, bextlik turmush sizning qoling
Pen téxnika
Eng yéngi iWatch uqumluq layihesi élan qilindi
Iqtisad
Ali baba köngül échish "puldan"ni ottura qoydi
Tenterbiye
Sochi qishliq olimpik tenheriket musabiqisining bélitidin 1 milyon 200
Ghelite Ishlar 
 
Kocha Parangliri 
 
Edebiy Eserler 
 • Dunyadiki 97% eqliyfon wirosi Android din kélidiken
 • Soghuq chiqiralaydighan yazliq mayka
 • Yéngi zillandiye töt közlük ghelite béliq bayqaldi
 • Amérika ishchisining ottin qutulush xeterlik körü...
 • Nyu yorkta bir nechche ayal puldin tikilgen kiyim ki...
 • Hawa bulghinish sewebidin her yili yette milyon adem...
 • Irélandiyelik dada oyunchuq ayropilan bilen balisin...
 • Hindistanda bir er yolwasqa jeng élan qildi
 
 • Saghlamliqqa ait addiy rétséplar
 • Lew suruxni köp ishlitish ashqazan raki peyda qilidu
 • Apélsinning paydisi
 • 2014-yili dunyadiki eng qimmetchilik 10 chong sheher
 • Engliyelik 75 yashliq er 50 yil marozhni sétip yén...
 • Tirnaqni bek chongqur éliwetmeslik kérek
 • Balilar tuzni köp istémal qilghanda
 • Balilarda ishtihasizliq körülse...
 
 • Yamghurdiki muhebbet
 • On kün boldi
 • Untulmas deslepki söyüsh-söyülüsh
 • Shéir yézish
 • Buraderge
 • Didar istekliri
 • Ayallarning ailidiki roli
 • " nawada " bilen bashlinidighan 55 xil bahane
Istansimiz Chastotimiz Torimiz FM MW SW Méhnetkeshler Töhpikarlar Neshr Hoquqi Elan mulazimiti
Muhim dölet apparatliri (Xenzuche): Muhim axbarat torliri(Xenzuche):      Uyghurche axbarat torliri:     
Junggo xelq qurultiyi | Junggo hökümet tori | Junggo xelq siyasiy meslihet kéngishi | Aliy xelq sot mehkimisi | Aliy xelq teptish mehkimisi | Dölet ishliri mehkimisi axbarat ishxanisi | Döletlik radiyo-kino-téléwiziye bash idarisi
     
Alaqilishish adrési: béyjing shehiri shichéng rayoni fushingmén tashqi kochisi 2-qoru
Pochta nomuri: 100866 Téléfon:010-86097477 Faks:010-68045504 Élxet:uy@cnr.cn
网上传播视听节目许可证号 0102002 中央人民广播电台版权所有(C) 京ICP备05065762号