Bash bet>>Xewer Merkizi>>Dunyagha nezer
Yer sharining tereqqiyat ishlirigha türtke bolushtiki yéngi musapige qarap qedem tashlandi
Tehrir:Abdulla molla     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2015-09-30

 

birleshken döletler teshkilati tereqqiyat bashliqlar yighini hem tereqqiy qiliwatqan eller hemkarliqi yumilaq üstel yighini 26-séntebir échilip, tereqqiyat nuqtiliq muhakime qilindi. Dunyadiki her qaysi döletlerge nisbeten éytqanda, tereqqiyatqa mewjutluq we ümid mujessemlengen bolup, izzet-hörmet we hoquqqa simwol qilinghan. Tereqqiy qiliwatqan döletlerge nisbeten éytqanda, tereqqiyatning wezipisini birdemmu kéchiktürgili bolmaydu. Reis shi jinping bu ikki yighinida "menggülük tereqqiyat üstide birlikte izdinip, hemkarliship teng nep alidighan shérikler bolush"tin ibaret junggo qarishini ayrim-ayrim sherhlep, her qaysi döletlerning ortaq tereqqiyatini ilgiri süridighan junggo tedbirini otturigha qoyup, birleshken döletler teshkilati qurulghanliqining 70 yilliqi yürüshlük bashliqlar yighinini insaniyet tereqqiyat ishlirining yéngi bashlinish nuqtisigha aylandurushta nahayiti muhim rol oynidi.

reis shi jinping tereqqiyatning ehmiyitini "tereqqiyat bolghandila, andin toqunushning menbesini tügetkili bolidu. Tereqqiyat bolghandila, andin xelqning tüp hoquqigha kapaletlik qilghili bolidu. Tereqqiyat bolghandila, andin xelqning kelgüsi turmushqa bolghan qizghin telpünüshini qandurghili bolidu" dégen sözler bilen chongqur bayan qildi.

bügünki dunyagha nezer salsaq, urush peyda qilghan azab-oqubet sewebidin nurghun musapir jénini qutuldurush sepirige atlandi, tereqqiyattiki tekshisizlik sewebidin 800 milyondin artuq adem yenila toyghudek tamaq yéyelmeywatidu, dunya iqtisadining janlinishi halsiz bolghanliqtin, bultur yer sharida 200 milyondin artuq adem ishsiz qaldi. Réalliq bizge tinchliq we tereqqiyatning yenila bügünki dewrning ikki chong témisi ikenlikini éytip bermekte. Türlük dunyawi xirislarni yaxshi hel qilishning tüp chiqish yoli-tinchliq üstide izdinip, tereqqiyatni ishqa ashurush. Éghir xiris we qatmu-qat qiyin ötkeller aldida, dunyadiki her qaysi döletler tereqqiyattin ibaret bu achquchni ching tutup, tereqqiyat sélinmisini köpeytip, tereqqiyat hemkarliqini kücheytishi kérek.

bu yildin kéyinki tereqqiyat qaralmisi yolgha qoyulush mezgilide, kishiler shuni éniq tonup yétishi kérekki, peqet toghra tereqqiyat yoli bolghandila, andin güzel tereqqiyat nishanigha yetkili bolidu. Reis shi jinping otturigha qoyghan "adil, échiwétilgen, omumyüzlük, yéngiliq yaritilghan tereqqiyat yolida birlikte méngip, her qaysi döletlerning ortaq tereqqiyatini tériship ishqa ashurush" muhim teshebbusi-xelqara jemiyetning ortaq tepekkurini qozghatti. Birla dölet tereqqiy qilip, bashqa döletler tereqqiy qilmasliq, bir qisim döletler tereqqiy qilip, yene bir qisim döletler tereqqiy qilmasliq ehwalidin saqlanghandila, andin yer sharining tereqqiyatini sijil ilgiri sürgili bolidu. Her qaysi döletler derwazisini daghdam échip qurulush qilip, ishlepchiqirish amillirining yer shari dairiside téximu erkin, qolay yötkilishige türtke bolghandila, andin tereqqiyatning heriketlendürgüchi küchini téximu kücheytkili bolidu. Namratliqni tügitish, xelq turmushigha kapaletlik qilish bilen bir waqitta, jemiyetning adilliqi, heqqaniyitini qoghdap, hemme kishining tereqqiyat pursiti, tereqqiyat netijiliridin behrimen bolushigha kapaletlik qilghandila, andin yer shari tereqqiyatining asasiy mezmunini gewdilendürgili bolidu. Islahatta yéngiliq yaritish arqiliq, tereqqiyatning yoshurun küchini urghutup, iqtisadni ashurushning heriketlendürgüchini küchini kücheytip, yéngi yadroluq riqabet iqtidarini yétishtürgendila, andin tereqqiyat jeryanida uchrighan mesililerni ünümlük hel qilghili bolidu.

tereqqiy qiliwatqan eller hemkarliqi bashlanghan chaghdila tereqqiyatning asasiy mezmunini gewdilendürgen. Mahiyettin élip éytqanda, tereqqiy qiliwatqan eller hemkarliqi-tereqqiy qiliwatqan döletlerning birliship özini qudret tapquzushtiki ulugh ijadiyiti. Tetqiqatlar shuni körsettiki, dunyadik 20% nopus dunyadiki 70% bayliqtin behrimen bolmaqta. Bu adaletsiz, barawersiz ehwalni özgertishte, tereqqiy qiliwatqan ellerning hemkarliqi bir zörür tallash. Gerche bu tereqqiy tapqan eller bilen tereqqiy qiliwatqan ellerning hemkarliqi we tereqqiy tapqan döletlerning tereqqiy qiliwatqan döletlerge béridighan yardimining ornini alalmisimu, lékin tereqqiy qiliwatqan döletler öz ara yardem bérip, özlirining tereqqiyatigha paydiliq pursetlerni yaritip, xelqaraning tereqqiyat hemkarliqigha muhim toluqlima hazirlap, yer shari iqtisadining éshishigha hayatiy küch qoshalaydu. Xuddi reis shi jinping körsetkendek, tereqqiy qiliwatqan döletlerning omumiy küchining ösüshige egiship, tereqqiy qiliwatqan eller hemkarliqi tereqqiy qiliwatqan döletlerning qed kötürüshige türtke bolush hem dunya iqtisadining küchlük, uzun muddet, tengpung, sighdurushchan éshishini ilgiri sürüsh jeryanida téximu zor rol oynaydu.

uzundin buyan, junggo xelqara tereqqiyat hemkarliqini küchlük ilgiri sürüp keldi, aldi bilen namratliqni azaytish qatarliq sahelerde ming yilliq tereqqiyat nishanining telipini emeliyleshtürüp, xelqara jemiyette heqiqiy türtkilik we ilgiri sürüsh rolini oynap, keng étirapqa érishti. Alimlar hetta tereqqiyat-junggoning eng chong yumshaq emeliy küchi dep otturigha qoydi. Ikkinchidin, birleshken döletler teshkilati qurulghanliqining 70 yilliqi yürüshlük bashliqlar yighinining her bir yighin meydanida, junggo yer sharining tereqqiyatini qollaydighan bir yürüsh heqiqiy tedbirlerni otturigha qoydi, mesilen: tereqqiy qiliwatqan eller hemkarliqigha yardem bérish fondi tesis qilish, eng tereqqiy qilmighan döletlerge salidighan mebleghni köpeytish, xelqara tereqqiyat bilim merkizi qurush, tereqqiy qiliwatqan döletlerni yüz alte tür bilen qollash qatarliqlar. Bular junggoning özlüksiz tereqqiy qilishi we qudret tépishigha egiship, yer shari tereqqiyat ishlirining téximu chong türtkilik küchke érishiwatqanliqini körsitip berdi. Bumu birleshken döletler teshkilatining bash katipi ban kimonning néme üchün "junggoning yer sharidiki rehberlik iqtidari mushu hepte ayan bolidu" dep maxtighanliqining sewebi bolup, birleshken döletler teshkilati bilen junggoning hemkarliq, shériklik munasiwitini yenimu chongqurlashturushni kütüwatqanliqini körsitip berdi.

2015-yilidin kéyinki tereqqiyat qaralmisi-yer shari tereqqiyat ishlirining yéngi istiqbalini kishilerning köz aldida namayan qildi, u bolsimu junggo bilen dunyadiki her qaysi döletlerning tereqqiyat hemkarliqini birlikte ilgiri sürüshning güzel kélechikidin ibaret.

 

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene