Bash bet>>Xewer Merkizi>>Dunyagha nezer
Junggo bilen amérikining yéngiche chong döletler munasiwitini rawajlandurush yene bir qétim jezmleshtürüldi
Tehrir:Amangül hébibulla     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan'ghan waqit: 2015-09-30

 

béyjing waqti 26-séntebir, dölet reisi shi jinping amérikidiki töt künlük ziyaritini ayaghlashturdi. Junggo bilen amérikining yéngiche chong döletler munasiwitini rawajlandurush yene bir qétim jezmleshtürüldi.

béyjing waqti 26-séntebir, dölet reisi shi jinping amérikidiki töt künlük ziyaritini ayaghlashturdi. Gerche waqit qis, musape zich orunlashturulghan bolsimu, lékin junggo élan qilghan "reis shi jinpingning amérikidiki dölet ishliri ziyaritide junggoning netijisi tizimliki"de, junggo bilen amérika siyasiy, iqtisad soda, adimiyet, kilimat özgirishi, pen-téxnika, qanun ijrasi, mudapie, awiyatisiye, ul esliheler qurulushi qatarliq sahelerde 49 türlük muhim ortaq tonush hasil qildi. Buning ichidiki birinchi tür junggo bilen amérikining yéngiche chong döletler munasiwitini tereqqiy qildurushning yene bir qétim jezmleshtürülgenliki boldi.

bu qétim shi jinping bilen obama körüshkendin kéyin, junggo-amérika ikki terep özara hörmet qilish, hemkarliship teng güllinishtek junggo-amérika yéngiche chong döletler munasiwitini ornitish üchün dawamliq tiriship, yuqiri qatlamdikiler we her qaysi derijiliklerning alaqisini saqlap, ikki terep, rayon, dunya qatlimidiki emeliy hemkarliqini yenimu kéngeytip, ixtilaplarni ijadiy tizginleshke qoshuldi. Buninggha qarita tehlilchi erbablar mundaq dep qaridi: ikki döletning ortaq tirishishi küchlük junggo-amérika munasiwitini qoghdashla bolmastin, junggo bilen amérikining yéngiche chong döletler munasiwitini yéngi nuqtigha yetküzidu shuning bilen birge dunya we rayonning tinchliqi, muqimliqi we güllep ronaq tépishigha töhpe qoshidu.

2012-yili 3-mayda junggo bilen amérikining istratégiye we iqtisad sözlishishi béyjingda échildi, ikki terep "yéngiche chong döletler munasiwiti" ornitishni bash téma qilip, bu uqumni yéngi yükseklikke kötürdi. Arqidin ikki terep buning üchün tirishchanliq körsetti. Junggo yashliri tori muxbirining éniqlishiche, shi jinping bilen obamaning her qétimliq körüshüshide bu uqum tekrar tilgha élinip, "shi jinping bilen obamaning körüshüshi"diki daimlik téma bolup qaldi.

junggo bilen amérikining yéngiche chong döletlik munasiwitining mezmunini béyitish heqqide shi jinping ilgiri toqunushmasliq, qarshilashmasliq, özara hörmet qilip, hemkarliship teng nep élish dégen sözge yighinchaqlighan idi. "tonushmasliq, qarshilashmasliq" ikki terepning bir birining istratégiyelik meqsitige obyéktip idraki qarap, reqiplerdin bolmay shériklerdin bolushta ching turup, qarshilishish, toqunushush emes, sözlishish hemkarlishish arqiliq ziddiyet we ixtilaplarni muwapiq bir terep qilishni telep qilidu. "özara hörmet qilish" ikki tereptin bir birining sadasigha qulaq sélip, özara chüshünüp, ishinish, hemkarlishishqa ul sélishni telep qilidu. "hemkarliship teng nep élish"- nöl yighindiliq tepekkurini tashlap, öz menpeetini qoghlashqanda qarshi terepning menpeetinimu oyliship, öz tereqqiyati üstide oylanghanda teng tereqqiy qilishni ilgiri sürüp, menpeet birikmisi qélipini üzlüksiz chongqurlashturush dégenliktur.

junggo iqtisadining uchqandek éshishigha egiship, "junggoning qed kötürüshi", "küchlük dölet istratégiyesi" qatarliq muqamlar chetel taratqulirida bazar tapti, amérika bashchiliqidiki gherb elliri öz dölitining menpeetini oylashqan asasta, junggogha murekkep pozitsiyede, gumanda boldi. Halbuki junggo ezeldin tinchliq söyidighan dölet. Konilar dostung köp bolsa, yolung rawan bolidu, qoshnilar bilen ep ötseng iling ronaq tapar dégen. Tinchliqni söyüshning kungzichiliq idiyeside chongqur yiltizi bar, dostane bolush idiyesi alliburun jungxua milletlirining rohigha singip ketken.

2015-yili 17-séntebir shi jinping 7-nöwetlik junggo-amérika soda sanaetchiler bashliqliri we sabiq aliy emeldarliri sözlishishige qatnashqan amérika wekilliri bilen körüshkende munularni bildürdi: junggo bilen amérikining yéngiche chong döletler munasiwitini ornitish nishanini emelge ashurush- junggo bilen amérika xelqining bexti, shundaqla dunya tinchliqi we tereqqiyatining amiti. Shi jinping 24-séntebir kechte washngtondiki blayir dölet méhmanxanisida obama bilen körüshkende mundaq dep körsetti: emeliyet junggo bilen amérikining yéngiche chong döletler munasiwiti ornitishtin ibaret bu nishanning tamamen toghra bolup, qudretlik hayati küchke ige ikenlikini ispatlap berdi. Ikki terep bu yölinishte qetiy ching turup, qedemmu qedem ilgirlishi kérek.

bu qétim shi jinpingning amérikidiki ziyaritide 49 türlük netije qolgha keldi. Buning 37si ikki terepning emeliy hemkarliqigha chétilidu, mezmuni ikki terepning xelqaradiki köp tereplik iqtisad hemkarliqi ramkisidiki ortaq tonushi, junggo-amérika meblegh sélish kélishimi hemde alaqidar meblegh sélishni échiwétish heqqidiki wedisini öz ichige alghan bolup, muhimi iqtisad soda we téxnika sahesidiki hemkarliqi, pul muamile baziridiki alaqini rawanlashturush, chériklikke, térrorluqqa qarshi turush qatarliq qanun ijra qilish jehettiki hemkarliq shundaqla medeniyet, sehiye qatarliq ammiwi sahelerdiki hemkarliq qatarliqlargha chétilidu. Junggo-amérika sayahet yilini békitish, üch yilda 50ming oqughuchini özara ewetish, junggo bilen amérika shérikliship kino ishlesh qatarliq tedbirlermu ikki dölet xelqini emeliy paydigha érishtüridu.

 

Kéyinkisi
Munasiwetlik xewerler
yéngi xewerler Yene
süretlik xewer Yene
süretlik tenterbiye xewerliri
pen-téxnika uchurliri Yene
ghelite ishlar Yene
kocha parangliri Yene
saghlamliq Yene