Junggo uyghurche radiyo tori
Betni saqliwéling Bash bet qiliwéling
Tenterbiye  Ma’arip   Medeniyet   Pen-téxnika   Iqtisad   Xewer Merkizi
Tordiki Radiyo  Ghelite ishlar   Kocha parangiliri   Edebiyat   Qanun tori   Süret ambiri
Mexsius Sehipe  Widiyo   Filimler   Tarixtiki Bügün   Gülistan   Matériyal
  Bash bet>>Matériyal>>Dölet we rayon         
 
Shiwétsariye
Tehrir:Gülriz süret     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan’ghan waqit: 2013-09-23

shiwétsariye yawropa qitesining ottura qismidiki ichki quruqluq döliti bolup, shimali gérmaniye bilen, gherbi fransiye bilen, jenubi italiye, sherqi awsitiriye bilen chégrilinidighan fédratsiye tüzümidiki dölet.

yer meydani:41ming 300 kiwadirat kilométir

nopusi: 7 milyon 952 ming 600 bulup, shiwétsariylikler 79.8% ni igelleydu. Köp qismi katolik dini we xiristian dinigha étiqad qilidu, katolik dinigha étiqad qildighanlar pütün nopusning 44.1% ni xiristian dinigha étiqad qildighanlar 36.6% ni islam dinigha étiqad qildighanlar 4.5% ni, bashqilar 3.1% ni igileydu.

shiwétsariyede asasliq töt xil til ishlinidu, némis tili, firansuz tili, italiyan tili, latin-roman tili, némis tili ishlitidighanlar pütün nopusning 63.9% ni igileydu. Shiwétsariyening toluq ismi shiwétsariye fédratsiysi bolup, yawropaning ottura jenubigha jaylashqan ichki quruqluq döliti. Alip tagh tizmiliri pütün yer meydanining 60% ni gherbi shimal teriipidiki zhura tagh tizmiliri pütün yermeydanining 10%ni igelleydu. Ottura qismidiki égizlik pütün yermeydanining 30%ni igelleydu. Déngiz yüzidin otturiche égizliki 1350 métir, ormanliq 12523 kiwadirat kilométir bolup, pütün yermeydanining 30.3% ni igelleydu. Derya chong-kichik 100din artuq köl bar. Iqlimi yer ottura déngiz iqlimigha kiridu.

shiwétsariye 11-esirdin bashlap rim impiriysining bir ölkisi bolghan, 1291-yili bir nechche oblast birliship öz waqtidiki xabus padishahqa qarshi ittipaq bolup uyushqan. Bu ittipaq hazirqi shiwétsariye birleshmisining asasy bolup shekillengen. 1648-yili musteqil bolghan. Shiwétsariye 16-esirdin bashlap xelqara ishlarda bitereplik siyasitini yürgüzgen, 1798-yili napalion shiwétsariyni bésiwalghan chaghlarda bir mezgil harwil jumhuriyitini qurghan, 1815-yili wéyna yighinida shiwétsariyning menggü bitereplik orni étrap qilindi, kéyinki ikki qétimliq dunya urushida bitereplik siyasitini yürgüzdi. 1848-yili asasiy qanun tüzüp chiqip resmiy halda birlikke kelgen fédrap dölet bolghan.

shiwétsariye tereqqi qilghan sanaet döliti, u xelq igiliki ishlepchiqirish omumiy qimmitining kishi béshigha teqsim qilinishi jehette xéli yillardin buyan dunyada birinji orunni igellep kelmekte, shiwétsariyining sanaiti xelq igilikide alahide muhim orun tutidu, kaptal merkezleshken, sanaitide bulupmu mashinsazliq, herxil nazuk eswaplarni ishlepchiqirish, ximiye sanaiti alahide muhim orun tutidu. Saet yasash sanaiti alahide tereqqiy qilghan. Shunga uni sanaet döliti depmu ataydu, shiwétsariye taghliq dölet bolsimu uning yéza igiliki tereqqiy qilghan, yéza igilikide charwichiliq alahide muhim orun tutidu, charwichiliq ishlepchiqirish qimmiti pütün yéza igilik ishlepchiqirish omomiy qimmitining 75% ni igelleydu, ashliq bilen özini teminliyelmeydu, shiwétsariye ishlepchiqarghan sanaet mehsulatining 90% ni ékisport qilidu, sirttin xam eshya, yéqilghu, ashliq qatarliqlarni import qilidu, shiwétsariyining hawasi illiq menzirsi güzel bolghachqa sayahet, dem élish orunliri nahayti köp, ahalisining xéli köp qismi sayahetchilik bilen shoghullindu, shiwétsariyining pul-muamile ishliri nahayti tereqqiy qilghan, u dunya boyiche eng ataqliq pul- muamile dölitining biri. Shiwétsariyining quruqluq, hawa qatnishi bek tereqqiy qilghan.


Aldinqisi
Kéyinkisi
 Munasiwetlik xewerler
 
 Qiziq nuqta
 
Awat süretlik xewerler
Anglashni qoldin bermeng!
Pen téxnika
Gheyriy yéshil énirgiye menbesi 2
Iqtisad
Amérika 3 milyard dollirini birak qilishi mumkin
Tenterbiye
Topchi bélfudi xelqara milandin ayrilishi mumkin
Ghelite Ishlar 
 
Kocha Parangliri 
 
Edebiy Eserler 
 • Engliye ayal shahining toy torti kimartuq qilip sét...
 • Liwiyediki aliy mektep imtihanidin birmu adem ötelmidi
 • Dubeyde tunji qétim adem bomba bilen tehdit sélish...
 • Xizmet ünümini östüreleydighan yumshaq détallar
 • Alma shirkiti nöwette iqtisasliqlar kirzisige duch ...
 • "jobis"ning rolini alghuchi liyen
 • Lumia520 hindistandiki eng bazarliq WP yanfoni bolup...
 • Gugél közeyniki keltürüp chiqarghan ijtimaiy ens...
 
 • Yanfon yoruqida qilinghan opiratsiye
 • Jiger qétishishning aldini alidighan addiy rétsiplar
 • Burnini köp qétim opiratsiye qildurghan adem
 • Arishanggha xalighanche chüshkili bolmaydu
 • Dunyadiki yoqalghan 10 chong medeniyet
 • Suyuq sopunning saghlamliqqa bolghan tesiri
 • Bowaqlarning chéchini yazda chüshürmeng
 • Qosh kézek tughush nisbiti yuqiri ayal
 
 • Ata - anilarning yürek sözini anglang
 • Muweppeqiyet qazanghuchilarning aditi
 • Sazan béliqning ejdiha ötkilidin ötüshi
 • Xarward oniwérstiti témgha yézilghan xetler
 • Teshekkür
 • Hékmetlik hékaye
 • Waqit bilen muhebbetning hékayisi
 • Gül qizchaq
Istansimiz Chastotimiz Torimiz FM MW SW Méhnetkeshler Töhpikarlar Neshr Hoquqi Elan mulazimiti
Muhim dölet apparatliri (Xenzuche): Muhim axbarat torliri(Xenzuche):      Uyghurche axbarat torliri:     
Junggo xelq qurultiyi | Junggo hökümet tori | Junggo xelq siyasiy meslihet kéngishi | Aliy xelq sot mehkimisi | Aliy xelq teptish mehkimisi | Dölet ishliri mehkimisi axbarat ishxanisi | Döletlik radiyo-kino-téléwiziye bash idarisi
     
Alaqilishish adrési: béyjing shehiri shichéng rayoni fushingmén tashqi kochisi 2-qoru
Pochta nomuri: 100866 Téléfon:010-86097477 Faks:010-68045504 Élxet:uy@cnr.cn
网上传播视听节目许可证号 0102002 中央人民广播电台版权所有(C) 京ICP备05065762号