Junggo uyghurche radiyo tori
Betni saqliwéling Bash bet qiliwéling
Tenterbiye  Ma’arip   Medeniyet   Pen-téxnika   Iqtisad   Xewer Merkizi
Tordiki Radiyo  Ghelite ishlar   Kocha parangiliri   Edebiyat   Qanun tori   Süret ambiri
Mexsius Sehipe  Widiyo   Filimler   Tarixtiki Bügün   Gülistan   Matériyal
  Bash bet>>Matériyal>>Xelq’ara teshkilatlar         
 
Yawropa elliri ittipaqi
Tehrir:Gülriz süret     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan’ghan waqit: 2013-08-26

yawropa elliri ittipaqi yawropadiki döletlerning birlikte siyasi iqtisadi güllinishni ishqa ashurup rayon menpeetini qoghdash üchün qurghan siyasiy iqtisadi teshkilat bolup, bash shitabi bélgiye paytexti béryussélda tesis qilinghan. Ikkinchi dunya urushidin kéyin dunyada amérika we sowét itipaqidin ibaret ikki derijidin tashqiri dölet meydangha keldi. Urushta halidin ketken fransiye, gérmaniye, bélgiye qatarliq döletler tarixtiki shanu-shewkitidin ayrilip, sowét itipaqigha qarshi turush we xelqara siyasi-iqtisadta amérikining yardimini qobul qilip, gépini anglimisa bolmaydighan künge qaldi.

bu yawropaliqlar üchün qattiq oylinish élip keldi. Yawropaliqlar dunya xeritisige qarap, nawada yalghuz özining küchige tayanghanda pütkül yawropaning dunyadiki tesir küchini saqlap qalghili bolmaydighanliqini, döletler arisidiki tereqqiyat perqining kichiklishige egiship yawropadiki döletlerning dunya siyasida hel qilghuch muhim orun tutalmaydighanliqini, uzaq muddetlik küchlük haletni saqlash üchün küchni itipaqlashturup birlikke kélish lazimliqini körüp yetti. Yawropada burundinla bar bolghan özara urushni axirlashturup ténch birlikte yashash arzusi 2-dunya urushi arqiliq yene bir qétim kücheydi. 1946-yili engliye bash weziri chérchil hetta yawropa fidiratsiyisi qurup, sowét itipaqigha birlikte qarshi turush tekliwinimu otturigha qoyghan idi. 1957-yili 3-ayning 25-küni fransiyegherbiy gérmaniye, italiye, gollandiye, bélgiye, liyuksimborg din ibaret alte dölet rimda aldi bilen, polat-tömür, kömürchilik we yéza igilikige qarita chégra béji, tamojna, baj we erkin bazarni özara birlikke keltürüp menpeetlirini birlikte qoghdap, tashqi siyaset we xelqara iqtisadi mesililerde oxshash awaz bilen pikir qilish meqsed qilinghan yawropa iqtisadi ortaq gewdisini qurdi. Bu rim ehdinamisi dep ataldi.

1965-yili 4-ayning 8-küni alte dölet yene biryussél ehdinamisini tüzüp yawropa iqtisadi ortaq gewdisi, yawropa polat-kömür ortaq gewdisi, yawropa atom énirgiyisi ortaq gewdisidin ibaret üch gewdini1967-yili 7-ayning birinchi künidin bashlap birlikke keltürüsh heqqide kélishim imzalidi. Yawropa iqtisadi ortaq gewdisini qurghan döletler yawropadiki eng bay we tereqqiy qilghan döletler bolghanliqtin ortaq gewdining jelp qilish küchimu yuqiri boldi, 1973-yili engliye, daniye, érlandiye, 1981-yili giritsiye,1986-yili ispaniye we portugaliye yawropa ittipaqigha qatnashti. 1991-yili 12-ayning 11-küni yawropa ortaq gewdisi mastérit bashliqlar yighinida yawropa ortaq pulini barliqqa keltürüsh toghrisida qarar maqullidi. 1993-yili mastérit ehdinamisi küchke ige bolup yawropa ortaq gewdisi, yawropa ittipaqi dep ataldi. 1995-yili awstiriye, shiwitsiye, we finlandiye yawropa itipaqigha qatniship yawropa itipaqigha ez döletler 15ke yetti.

1999-yilighiche bolghan nechche yilda yawropa ittipaqining yilliq iqtisadi éshishi 3% etrapida boldi, yawropa ittipaqining kishi béshigha toghra kélidighan milliy daramiti 1993-yilidiki 17ming dollardin 21ming dollargha , omumi iqtisadi daramiti1993-yilidiki alte tirliyon dollardin 2002-yilidiki 10tirliyon dollargha yetti. Yawropa itipaqining iqtisadi muweppiqiyiti téximu köp döletlerni jelp qildi. 1999-yili yawropa itipaqi resmiy türde yawroni bazargha sélip, engliye, giritsiye, shiwitsiye, daniyedin bashqa barliq yawropa ittipaqidiki döletlirining pul sommisini birlikke keltürdi, giritsiye 2001-yilidin bashlap yawru ishletti. 2002-yili yawropa itipaqi bashliqlar yighini qarar siprus, wéngiriye, chéx, silowakiye, éstoniye, latwiye, litwa, malta, polsha, silowoniye qatarliq 10 ottura yawropa dölitini ittipaqqa qatnishishqa teklip qildi. 2004-yili 5-ayning 1-küni yuqarqi on dölet resmi yawropa itipaqining ezasi bolup qaldi. 2007-yilidin bashlap rominiye we bulghariyemu yawropa itipaqigha qatnashti. 2009-yili 11-ayning 19-küni, yawropa ittipaqi 27 dölet rehbiri béryosilda alahide uchrishish yighini ötküzüp, bélgiye bash weziri xirmanni daimiy reislikke saylap chiqti.


Aldinqisi
Kéyinkisi
 Munasiwetlik xewerler
 
 Qiziq nuqta
 
Awat süretlik xewerler
3-nöwetlik junggo asiya-yawropa yermenkisining mexsus tamashibinlar sö
Pen téxnika
Kelgüsi turmushimizni özzgerteleydighan 10 xil yéngi téxnika
Iqtisad
Aptonom rayonimizdiki yene ikki banka amanet pulining ösüm nisbitini
Tenterbiye
Putbol sahesidiki eng qimmet 10 mudapiechi 01
Ghelite Ishlar 
 
Kocha Parangliri 
 
Edebiy Eserler 
 • Turmushimizdiki 5 chong keshpiyat
 • Qayta tirilghan kishiler
 • Ömür cholpini hede-singillar
 • Yilanni ermek qilip baqqan ayal
 • Tughulghinigha ikki hepte bolghan bowaq tashliwétildi
 • Yersharigha oxshap kétidighan pilanét
 • Boytaq dangliq kishiler
 • Ghelite bayramlar
 
 • "jinlar yighilishi"toy murasimi
 • Ishxanida uzaq olturghanda tére késili peyda bolidu
 • Dunyadiki sémizlik xewpi
 • Tuxum arqiliq beden éghirliqini kontrol qilghili bo...
 • Ayallarning uchush tarixi
 • Toy qilmighan ana yigiti teripidin tashliwétilip, ...
 • Hindonéziyediki qiz oqughuchilarning her yili ippi...
 • Tamaka chékishning yashlar-ösmürlerge bolghan ziyini
 
 • Yawa chéchek
 • Ayrupilan
 • Oghlumning yol méngishi
 • Rubaiylar
 • Ayal yamghuri
 • Otluq tuyghu
 • Séni körsem
 • Shéir yazimen ilhamgha tolup
Istansimiz Chastotimiz Torimiz FM MW SW Méhnetkeshler Töhpikarlar Neshr Hoquqi Elan mulazimiti
Muhim dölet apparatliri (Xenzuche): Muhim axbarat torliri(Xenzuche):      Uyghurche axbarat torliri:     
Junggo xelq qurultiyi | Junggo hökümet tori | Junggo xelq siyasiy meslihet kéngishi | Aliy xelq sot mehkimisi | Aliy xelq teptish mehkimisi | Dölet ishliri mehkimisi axbarat ishxanisi | Döletlik radiyo-kino-téléwiziye bash idarisi
     
Alaqilishish adrési: béyjing shehiri shichéng rayoni fushingmén tashqi kochisi 2-qoru
Pochta nomuri: 100866 Téléfon:010-86097477 Faks:010-68045504 Élxet:uy@cnr.cn
网上传播视听节目许可证号 0102002 中央人民广播电台版权所有(C) 京ICP备05065762号