Junggo uyghurche radiyo tori
Betni saqliwéling Bash bet qiliwéling
Tenterbiye  Ma’arip   Medeniyet   Pen-téxnika   Iqtisad   Xewer Merkizi
Tordiki Radiyo  Ghelite ishlar   Kocha parangiliri   Edebiyat   Qanun tori   Süret ambiri
Mexsius Sehipe  Widiyo   Filimler   Tarixtiki Bügün   Gülistan   Matériyal
  Bash bet>>Matériyal>>Uyghur shexsler         
 
Elishir nawayi
Tehrir:Esqer tursun     Menbesi:Junggo uyghurche radiyo tori     Yollan’ghan waqit: 2012-05-31

 

 
büyük shair, mutepekkur nizamidin elishir nawayi miladi 1441-yili 2-ayning 9-küni hérat (hazirqi afghanistanning gherbidiki bir sheher) shehiride dunyagha kelgen. Elishir nawayining urugh-tughqanliri tömüriyiler sariyigha yéqin kishilerdin bolup, uning atisi ghiyasidin barlasmu xorasan shahi ubulqasim babur sariyida herbiy emeldar bolghan.
tömüriler padishahi shahruh wapatidin kéyin ewj alghan taj-text talishish urushlirining mejburlishi bilen nawayi ailisining hérattin iraqning tefit shehirige köchüshi seweblik, elishir nawayigha öz oqushini teftide dawamlashturushqa toghra keldi. U teft shehiride 15-esirning meshhur tarixchisi sherefidin eli yezdi bilen uchrashti we uning bilen söhbetlerde boldi. Alim elishir nawayining yuqiri talanti we ötkür eqil-parasitige qayil bolup, uninggha köp ilham berdi. Sherefidin eli yezdi bilen uchrishish nawayining baliliq chaghliridiki eng muhim ehmiyetke ige zor ish boldi.
elishir nawayi 12-13 yashlargha kirgende atisi wapat bolup, ubulqasim baburning qolida qalighan we uning terbiyiside bolghan. 15 yéshidin bashlap shairliq bilen shöhret qazanghan yash elishir hüseyin bayqara (sultan sahibqiran hüseyin bahadirxan, 1469-yili hératta textte olturghan, 1505-yili wapat bolghan, meshhur shair, birmunche shéir we ghezellerni yazghan) bilen bille ubulqasim baburning sariyida xizmet qilishqa bashlighan. 1456-yili babur bilen bille meshhedke barghan. 1457-yili babur ölgendin kéyin, hüseyin bayqara text igilesh üchün küch uyushturush niyitide merwige ketken. Nawayi meshhedte qélip oqushini dawamlashturghan. Bu yerde u öz zamanisining meshhur shairi kamal turbati bilen uchrashqan hemde uning bilen dostluq ornatqan.
elishir nawayi uyghur klassik edebiyatidiki eng muhim shairlarning biri bolupla qalmay, zamanidiki dölet we jamaet erbabidur. Uning ijadiyiti we eserliri chaghatay uyghurchisi we chaghatay edebiyatining tereqqi qilishida intayin muhim rol oynighan.
elishir nawaiy gerche nurghun tengdishi yoq muhebbet misralirini yazghan bolsimu ömride öylenmigen. 1501 yili 1-ayning 3-küni 60 yéshida hératta wapat bolghan.
 

Aldinqisi
Kéyinkisi
 Munasiwetlik xewerler
 
 Qiziq nuqta
 
Awat süretlik xewerler
Toluq ottura 3-yilliqning axirqi bir saetlik dersi
Pen téxnika
Az uchraydighan méwe−kepe
Iqtisad
Erkin kesipkarlarning rozghar bashqurush yolliri
Tenterbiye
London olimpik musabiqisining olimpik kenti sirtqa échiwétildi
Ghelite Ishlar 
 
Kocha Parangliri 
 
Edebiy Eserler 
 • Dunyadiki eng deslepki motsiklit 210 ming yüenge ya...
 • Amérikida qattiq chaqmaq chaqti
 • Dunya boyiche yéshi eng chong doxtur 114 yéshida w...
 • Az uchraydighan qoshkézek
 • "titanik"ning chöküp kétishini 100 yil burunqi ay...
 • Xotun alsa döletke baj töleydighan döletler
 • Aptomatik tort élish mashinisi
 • Diktor simon xewer bériwétip uxlap qaldi
 
 • Yette xil aghriqni derhal dawalitish lazim
 • Ölük déngiz
 • "dunya kitab oqush küni" ning kélip chiqishi
 • Dunya taratqusidiki dangliq shexs mayk wallis alemdi...
 • "11-séntebir" térrorluq hujumini pilanlighuchilarg...
 • Néfit bahasi eng yuqiri dölet
 • Engliyede "titanik"ning xatire buyumliri kim artuq q...
 • Süriye bilen biraziliye muxbirlargha nisbeten eng x...
 
 • Anglashni qoldin bermeng!
 • "kroran" din tarighan nur
 • Yazghuchi exet turdining "yiraqta qalghan muhebbet" ...
 • Shair rexim qasim wapat boldi
 • Tekebburluq
 • Keng qorsaqliq (hékaye)
 • Tesellining xasiyiti
 • Edebiyatning karamiti− "titanik namliq paraxot"
Istansimiz Chastotimiz Torimiz FM MW SW Méhnetkeshler Töhpikarlar Neshr Hoquqi Elan mulazimiti
Muhim dölet apparatliri (Xenzuche): Muhim axbarat torliri(Xenzuche):      Uyghurche axbarat torliri:     
Junggo xelq qurultiyi | Junggo hökümet tori | Junggo xelq siyasiy meslihet kéngishi | Aliy xelq sot mehkimisi | Aliy xelq teptish mehkimisi | Dölet ishliri mehkimisi axbarat ishxanisi | Döletlik radiyo-kino-téléwiziye bash idarisi
     
Alaqilishish adrési: béyjing shehiri shichéng rayoni fushingmén tashqi kochisi 2-qoru
Pochta nomuri: 100866 Téléfon:010-86097477 Faks:010-68045504 Élxet:uy@cnr.cn
网上传播视听节目许可证号 0102002 中央人民广播电台版权所有(C) 京ICP备05065762号